Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

युधिष्ठिर उवाच । कथं देवो जगद्धाता कामेन कलुषीकृतः । कथं च नित्यदा वास एकस्थानेषु जायते

yudhiṣṭhira uvāca | kathaṃ devo jagaddhātā kāmena kaluṣīkṛtaḥ | kathaṃ ca nityadā vāsa ekasthāneṣu jāyate

Yudhiṣṭhira sprach: Wie konnte der Gott, der Träger der Welt, durch Begierde befleckt werden? Und wie kommt es zu ständigem Aufenthalt an einem einzigen Ort?

युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
कथम्how
कथम्:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक क्रियाविशेषण (interrogative adverb: 'how')
देवःthe god
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
जगद्धाताthe sustainer/creator of the world
जगद्धाता:
Visheshana (Qualifier)
TypeNoun
Rootजगत् + धातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; देवः इति विशेष्यस्य विशेषण-रूपेण (appositional epithet)
कामेनby desire
कामेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
कलुषीकृतःmade impure/tainted
कलुषीकृतः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootकलुषी-√कृ (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; देवः इति विशेष्यस्य विशेषणम्
कथम्how
कथम्:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक क्रियाविशेषण
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
नित्यदाalways
नित्यदा:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootनित्यदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time: 'always')
वासःdwelling, residence
वासः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
एकस्थानेषुin one place/at single locations
एकस्थानेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootएक + स्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), बहुवचन (Plural)
जायतेarises/comes to be
जायते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद

Yudhiṣṭhira

Tirtha: Agnitīrtha

Type: ghat

Listener: Śrī Mārkaṇḍeya

Scene: A forest-ashram setting near the river: Yudhiṣṭhira seated with folded hands, brows knit in inquiry; Mārkaṇḍeya serene; in the background, a symbolic vignette of Agni near the river to foreshadow the explanation.

Y
Yudhiṣṭhira
A
Agni (implied)

FAQs

Dharma begins with inquiry: questioning divine narratives seeks the ethical meaning behind tīrtha legends.

Agnitīrtha is the immediate context; the question sets up its origin-story and special sanctity.

None directly; it is a doctrinal question preparing for the māhātmya explanation.