Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 7

सत्यवादी जितक्रोधः सर्वभूतहिते रतः । सर्वान्कामानवाप्नोति राजन्नत्रैव सवर्था

satyavādī jitakrodhaḥ sarvabhūtahite rataḥ | sarvānkāmānavāpnoti rājannatraiva savarthā

Wer die Wahrheit spricht, den Zorn bezwungen hat und dem Wohl aller Wesen zugetan ist, erlangt, o König, alle gewünschten Ziele—hier selbst, in jeder Hinsicht—durch dieses Tīrtha.

सत्यवादीtruth-speaking
सत्यवादी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसत्य + वादिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘सत्यं वदति’ इति उपपद-तत्पुरुष/बहुव्रीह्यर्थे विशेषण
जितक्रोधःone whose anger is conquered
जितक्रोधः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootजित (√जि, कृदन्त) + क्रोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः—‘जितः क्रोधो यस्य सः’
सर्वभूतहितेin the welfare of all beings
सर्वभूतहिते:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसर्व + भूत + हित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘सर्वेषां भूतानां हितम्’ इति षष्ठी-तत्पुरुषः
रतःengaged, devoted
रतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootरम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle used adjectivally); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘आसक्तः/निरतः’
सर्वान्all
सर्वान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण
कामान्desires
कामान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
अवाप्नोतिattains
अवाप्नोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव + आप् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (here)
एवindeed
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (only/indeed)
also
:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootस (अव्यय/निपात)
Formनिपात; पदपूरण/समुच्चयार्थे (particle; often ‘and/also’)
अर्थान्goals/benefits
अर्थान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

Śrī Mārkaṇḍeya (contextual continuation)

Type: tirtha

Listener: Yudhiṣṭhira

Scene: A pilgrim at a river ford refusing to quarrel, speaking gently, offering water/food to strangers and animals; the tīrtha landscape subtly ‘responds’ with calm light.

Y
Yudhiṣṭhira (addressed as rājan)
D
Dāru-tīrtha (context)

FAQs

Tīrtha merit is amplified by inner dharma—truth, self-control, and compassion—rather than mere external travel.

Dāru-tīrtha (within the ongoing Dāru-tīrtha māhātmya).

No specific rite; it prescribes ethical disciplines: truthfulness, conquering anger, and working for the welfare of all beings.