Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 8

Devanagari script

तच्छृणुष्व विधानेन भक्त्या परमया नृप । सिद्धिं प्राप्तो महाभाग कावेरीसङ्गमेन तु

Transliteration

tacchṛṇuṣva vidhānena bhaktyā paramayā nṛpa | siddhiṃ prāpto mahābhāga kāverīsaṅgamena tu

Translation

Darum höre, o König, die rechte Vorschrift mit höchster Hingabe. O Glückseliger, (Kubera) erlangte wahrlich die Vollendung durch die Zusammenkunft der Kāverī.

Word by Word

• तत्: that (account)
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया (2nd case), एकवचनम्; सर्वनाम

• शृणुष्व: listen
• शृणुष्व: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थः), मध्यमपुरुषः, एकवचनम्, आत्मनेपदम्; धातुः—श्रु (श्रवणे)

• विधानेन: with proper procedure
• विधानेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: विधान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, तृतीया (3rd case), एकवचनम्

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, तृतीया (3rd case), एकवचनम्

• परमया: supreme, highest
• परमया: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परमा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, तृतीया (3rd case), एकवचनम्; ‘भक्त्या’ इत्यस्य विशेषणम्

• नृप: O king
• नृप: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, सम्बोधन (8th case), एकवचनम्

• सिद्धिम्: success, attainment
• सिद्धिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, द्वितीया (2nd case), एकवचनम्

• प्राप्तः: having obtained
• प्राप्तः: Kriya (Participial predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त), पुंलिङ्गः, प्रथमा (1st case), एकवचनम्; धातुः—आप् (प्राप्तौ) उपसर्गः—प्र; कर्तरि प्रयोगः

• महाभाग: O greatly fortunate one
• महाभाग: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महā + भाग (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्गः, सम्बोधन (8th case), एकवचनम्; कर्मधारयः—महान् भागः यस्य

• कावेरीसङ्गमेन: by (means of) the confluence of the Kāverī
• कावेरीसङ्गमेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: कावेरी + सङ्गम (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्गः, तृतीया (3rd case), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः—कावेर्याः सङ्गमः

• तु: indeed, however
• तु: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; निपातः (contrast/emphasis)

Speaker

Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāverī–Narmadā-saṅgama

Type: sangam

Skanda Dialogue

Listener: Nṛpa/Rājan

Visual Art Cues

Scene: A teacher-narrator gestures instructively to a king while the sangama is shown in the distance; Kubera’s success is hinted by symbols of wealth (treasure pot) and a Śiva-liṅga silhouette near the rivers.

Characters & Entities

• Kāverī-saṅgama
• Kubera
• Yudhiṣṭhira

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha merit matures through two pillars: correct observance (vidhi) and heartfelt devotion (bhakti), culminating in siddhi.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāverī-saṅgama, explicitly credited as the means by which Kubera attained siddhi.

What ritualistic prescription is mentioned?

Follow the prescribed procedure (vidhāna/vidhi) and approach the tīrtha with supreme devotion (paramā bhakti).