Home›Skanda Purana›Avanti Khanda›Reva Khanda›Adhyaya 28›Shloka 46
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 46

Devanagari script

दह्यन्ते विविधास्तत्र वाप्यः कूपाश्च भारत । दृश्यन्तेऽनलदग्धानि पुरोद्यानानि दीर्घिकाः । अम्लानैः पङ्कजैश्छन्ना विस्तीर्णावसुयोजनाः

Transliteration

dahyante vividhāstatra vāpyaḥ kūpāśca bhārata | dṛśyante'naladagdhāni purodyānāni dīrghikāḥ | amlānaiḥ paṅkajaiśchannā vistīrṇāvasuyojanāḥ

Translation

O Bhārata, dort brannten mancherlei Teiche und Brunnen. Man sah die königlichen Gärten und langen Wasserbecken, vom Feuer versengt—bedeckt mit unwelkenden Lotosblüten und über viele Yojanas ausgedehnt.

Word by Word
दह्यन्तेare burnt
दह्यन्ते:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Root√dah (धातु)
Formलट्, आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; कर्मणि-अर्थे
विविधाःvarious
विविधाः:
Karta (Qualifier)
TypeAdjective
Rootvividha (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (वाप्यः/दीर्घिकाः इत्यादीनां विशेषणम्)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक)
वाप्यःtanks, reservoirs
वाप्यः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootvāpī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्
कूपाःwells
कूपाः:
Karta (Co-subject)
TypeNoun
Rootkūpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)
भारतO Bhārata
भारत:
Sambodhana (Vocative)
TypeNoun
Rootbhārata (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सम्बोधन एकवचनम्
दृश्यन्तेare seen
दृश्यन्ते:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु)
Formलट्, आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; कर्मणि-अर्थे ‘are seen/appear’
अनलदग्धानिburnt by fire
अनलदग्धानि:
Karta (Qualifier of purodyānāni)
TypeAdjective
Rootanala (प्रातिपदिक) + dagdha (कृदन्त, √dah)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (पुरोद्यानानि इत्यस्य विशेषणम्); तृतीया-तत्पुरुषः ‘अनलेन दग्धानि’
पुरोद्यानानिcity-gardens
पुरोद्यानानि:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootpura (प्रातिपदिक) + udyāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘पुरस्य उद्यानानि’
दीर्घिकाःlong ponds, lakes
दीर्घिकाः:
Karta (Co-subject)
TypeNoun
Rootdīrghikā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्
अम्लानैःunwithered
अम्लानैः:
Karana (Instrumental qualifier)
TypeAdjective
Roota-mlāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया बहुवचनम् (पङ्कजैः इत्यस्य विशेषणम्); नञ्-पूर्वक ‘अम्लान’ = not withered
पङ्कजैःwith lotuses
पङ्कजैः:
Karana (Instrument)
TypeNoun
Rootpaṅkaja (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया बहुवचनम्
छन्नाःcovered
छन्नाः:
Karta (Qualifier)
TypeAdjective
Root√chad (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (Past passive participle); स्त्रीलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (दीर्घिकाः/वाप्यः इत्यादीनां विशेषणम्)
विस्तीर्णाspread out, extensive
विस्तीर्णा:
Karta (Qualifier)
TypeAdjective
Rootvi-√stṛ (धातु)
Formक्त-प्रत्यय; स्त्रीलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (दीर्घिकाः इत्यस्य विशेषणम्)
वसुयोजनाःmeasuring eight yojanas (vast in extent)
वसुयोजनाः:
Karta (Qualifier)
TypeAdjective
Rootvasu (प्रातिपदिक) + yojana (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; द्विगु-समासः (वसु-योजन-परिमाणाः = आठ-योजन-प्रमाणाः)
Speaker

Narrator addressing “Bhārata” (epic-style vocative)

Skanda Dialogue

Listener: Bhārata (addressed)

Visual Art Cues

Scene: Wells and tanks aflame; scorched gardens and long reservoirs stretch across the horizon, yet unfading lotuses remain—an uncanny, supernatural tableau.

Characters & Entities
A
Agni
T
Tripura (context)

FAQs

Even the infrastructure of prosperity—wells, tanks, gardens—cannot outlast the moral law when adharma matures.

No specific tīrtha is named; the verse uses geographic/landscape description typical of Purāṇic sacred narration.

None.

←Previous Verse
Next Verse→