Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 107

Devanagari script

एवं तीर्थावलिः पुण्या मया प्रोक्ता महर्षयः । तीर्थसुक्तावलिः पुण्या ग्रथिता तटरज्जुना

Transliteration

evaṃ tīrthāvaliḥ puṇyā mayā proktā maharṣayaḥ | tīrthasuktāvaliḥ puṇyā grathitā taṭarajjunā

Translation

So, o große ṛṣis, habe ich diese verdienstvolle Girlande der Tīrthas verkündet; diese verdienstvolle Girlande von Tīrtha-Versen ist wie eine Uferschnur am Fluss aneinandergereiht.

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (thus)

• तीर्थावलिः: the list/series of tīrthas
• तीर्थावलिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ + आवलि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (तीर्थाणाम् आवलिः)

• पुण्या: holy/meritorious
• पुण्या: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (तीर्थावलिः)

• मया: by me
• मया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• प्रोक्ता: was declared/told
• प्रोक्ता: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (तीर्थावलिः) इत्यस्य विशेषणम्

• महर्षयः: O great sages
• महर्षयः: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महर्षि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (सम्बोधन/कर्ता), बहुवचन

• तीर्थसुक्तावलिः: the series of verses about tīrthas
• तीर्थसुक्तावलिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ + सूक्त + आवलि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (तीर्थविषयाणां सूक्तानाम् आवलिः)

• पुण्या: holy
• पुण्या: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (तीर्थसुक्तावलिः)

• ग्रथिता: was strung/compiled
• ग्रथिता: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ग्रथ् (धातु) → ग्रथित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (तीर्थसुक्तावलिः) इत्यस्य विशेषणम्

• तटरज्जुना: with a shore-rope (metaphor: as with a cord)
• तटरज्जुना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तट + रज्जु (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (तटस्य रज्जुना)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced; vocative maharṣayaḥ)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Tīrthāvalī of Revā-taṭa (collective)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahārṣayaḥ

Visual Art Cues

Scene: Skanda as divine narrator addressing seated sages; behind them a stylized riverbank cord/garland motif with tiny icons of tīrthas threaded like beads, symbolizing the ‘tīrthāvalī’.

Characters & Entities

• Revā (Narmadā)
• Tīrthāvali
• Tīrtha-sūkta-āvali

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Purāṇa treats sacred places as a connected continuum; reciting or hearing their names is itself framed as a holy, merit-bearing act.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not one site; the verse praises the entire tīrthāvali (the linked chain of Revā tīrthas).

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly, śravaṇa and smaraṇa (hearing/remembering) of the tīrtha-list are valorized, though no explicit vow is stated.