Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 63

शिवस्वरूपस्य ततः कृतमात्राक्षरं भवेत् । तिर्यञ्चः पशवश्चैव वृक्षा गुल्मलतादयः

śivasvarūpasya tataḥ kṛtamātrākṣaraṃ bhavet | tiryañcaḥ paśavaścaiva vṛkṣā gulmalatādayaḥ

Darum wird selbst das bloße Vollziehen einer einzigen Silbe (des Praṇava) zur Vereinigung mit Śivas eigener Wesensnatur. Sogar Vögel und Tiere, ebenso Bäume, Sträucher, Ranken und dergleichen, werden dort erhoben.

शिवस्वरूपस्यof Śiva’s true form
शिवस्वरूपस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक) + स्वरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शिवस्य स्वरूपम्)
ततःtherefore; then
ततः:
Hetu/Sequence (Reason/Sequence)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्ययम्; तस्मात्/ततः इति हेत्वर्थ/क्रमार्थ (therefore/then/from that)
कृतमात्राक्षरम्a syllable consisting only of a mātrā (measure)
कृतमात्राक्षरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत (√कृ + क्त) + मात्रा (प्रातिपदिक) + अक्षर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (कृता मात्रा यस्य अक्षरस्य/अक्षरं यत् मात्रया कृतम्)
भवेत्would be/become
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः, एकवचन; परस्मैपदम्
तिर्यञ्चःanimals (lower creatures)
तिर्यञ्चः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतिर्यञ्च् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), बहुवचन
पशवःbeasts
पशवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपशु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), बहुवचन
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपातः
एवindeed; also
एव:
Avadharana (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्ययम्; अवधारणार्थक-निपातः (emphasis)
वृक्षाःtrees
वृक्षाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), बहुवचन
गुल्मलतादयःshrubs, creepers, and the like
गुल्मलतादयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगुल्म (प्रातिपदिक) + लता (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (गुल्माश्च लताश्च) + 'आदि' (etc.)

Mārkaṇḍeya (continuing narration to Yudhiṣṭhira)

Tirtha: Amareśvara (Śiva-svarūpa/Praṇava field)

Type: kshetra

Scene: A tranquil forested riverbank around Amareśvara: birds perched, deer nearby, creepers and trees subtly glowing; a pilgrim utters a single Oṃ, shown as a luminous syllable merging into the Śiva-liṅga’s aura, spreading light to animals and plants.

Ś
Śiva
P
Praṇava (Oṃ)
T
Tiryañc (creatures)
V
Vṛkṣa (trees)

FAQs

At an empowered tīrtha, even minimal spiritual practice (a single syllable/japa) connects one to Śiva’s essence, and the sanctity extends compassionately to all beings.

The same Revā-region tīrtha linked with Viśalyā, whose sanctity benefits all forms of life.

Implicitly, japa/utterance of the Praṇava (Oṃ) is praised—its ‘mere performance’ is said to yield profound spiritual effect at that place.