Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 37

प्रणम्य बटुभिः सार्धं स चिक्रीड यथासुखम् । द्वितीये तु ततः प्राप्ते दिवसे नर्मदाजले

praṇamya baṭubhiḥ sārdhaṃ sa cikrīḍa yathāsukham | dvitīye tu tataḥ prāpte divase narmadājale

Nachdem er sich verneigt hatte, spielte er zusammen mit den jungen Schülern nach Herzenslust; und als dann der zweite Tag kam, in den Wassern der Narmadā …

प्रणम्यhaving bowed
प्रणम्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootप्र + नम् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (Gerund/absolutive); अर्थ: प्रणमित्वा (having bowed)
बटुभिःwith the boys/students
बटुभिः:
Sahakaraka (Association/सह)
TypeNoun
Rootबटु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण/सह), बहुवचन
सार्धम्together with
सार्धम्:
Sahakaraka (Association/सह)
TypeIndeclinable
Rootसार्धम् (अव्यय)
Formअव्यय (सह-अर्थे/with)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चिक्रीडplayed
चिक्रीड:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootक्रीड् (धातु)
Formलिट् (परिपूर्णभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
यथासुखम्as he pleased, comfortably
यथासुखम्:
Kriya-visheshana (Manner/रीति)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + सुख (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमास; क्रियाविशेषणम् (adverb)
द्वितीयेon the second
द्वितीये:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeAdjective
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण/Locative), एकवचन; विशेषणम् (दिवसे)
तुthen/indeed
तु:
Discourse particle (Nipata/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (निपात/particle)
ततःthereafter
ततः:
Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (कालवाचक) = thereafter
प्राप्तेwhen (it) had come/arrived
प्राप्ते:
Adhikarana (Locative absolute/सति-सप्तमी)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) ‘प्राप्त’; सप्तमी, एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)
दिवसेon the day
दिवसे:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootदिवस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; सति-सप्तमी सह (प्राप्ते दिवसे)
नर्मदाजलेin the waters of the Narmadā
नर्मदाजले:
Adhikarana (Location/देशाधिकरण)
TypeNoun
Rootनर्मदा (प्रातिपदिक) + जल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (‘नर्मदायाः जलम्’)

Narrative speaker not explicit in excerpt

Tirtha: Narmadā (Revā)

Type: river

Listener: null

Scene: A group of brahmacārins with their companions, after bowing, enjoy playful sport near/within the Narmadā; morning light on rippling water.

N
Narmadā
B
Baṭu (students/brahmacārins)

FAQs

Life near a tīrtha integrates reverence (praṇāma) with simple living—discipline and natural joy coexist.

The Narmadā waters themselves, central to the Revā Khaṇḍa’s tīrtha-mahātmya.

No explicit rite here; it transitions the story to events occurring in Narmadā-jala (Narmadā waters).