Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 39

स याति घोरं नरकं क्रमेण विभागकृद्द्वेषमतिर्दुरात्मा । या यस्य भक्तिः स तयैव नूनं देहं त्यजन् स्वं ह्यमृतत्वमेति

sa yāti ghoraṃ narakaṃ krameṇa vibhāgakṛddveṣamatirdurātmā | yā yasya bhaktiḥ sa tayaiva nūnaṃ dehaṃ tyajan svaṃ hyamṛtatvameti

Jener mit böser Seele—der Spaltung stiftet und dem Hass verfallen ist—geht Schritt um Schritt in die schreckliche Hölle. Doch welche Gottheit ein Mensch wahrhaft in Bhakti verehrt, durch eben diese Hingabe erlangt er beim Verlassen des Leibes gewiss Unsterblichkeit.

सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
यातिgoes
याति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
घोरम्terrible
घोरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; विशेषण
नरकम्hell
नरकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनरक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
क्रमेणgradually, in due course
क्रमेण:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; क्रियाविशेषण-प्रयोग (adverbial use)
विभागकृत्one who makes divisions
विभागकृत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविभाग (प्रातिपदिक) + कृ (धातु)
Formकृदन्त (कृत्-प्रत्यय: कृत्), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘विभागं करोति’ इति
द्वेषमतिःone whose mind is hateful
द्वेषमतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्वेष (प्रातिपदिक) + मति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (द्वेषस्य मतिः)
दुरात्माevil-souled person
दुरात्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदुर् (उपसर्ग/अव्यय) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (दुष्ट आत्मा)
याwhich (that)
या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
यस्यof whom
यस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; सम्बन्ध (of whom)
भक्तिःdevotion
भक्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
तयाby that (devotion)
तया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; सर्वनाम
एवindeed, only
एव:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय; अवधारणार्थ (emphasis)
नूनम्surely
नूनम्:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनूनम् (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक क्रियाविशेषण (adverb of certainty)
देहम्body
देहम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
त्यजन्abandoning
त्यजन्:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial participle/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; परस्मैपद; ‘त्यजन्’ = abandoning
स्वम्one's own
स्वम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (देहम् इति)
हिindeed, for
हि:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय; हेत्वर्थ/प्रमाणार्थ (for/indeed)
अमृतत्वम्immortality
अमृतत्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअमृतत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
एतिattains, goes to
एति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootइ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

Sūta (Lomaharṣaṇa) [deduced]

Tirtha: Revā (Narmadā) tirtha sphere (contextual)

Type: river

Scene: A moral tableau: a dark, fractured path descending toward a hellish abyss for the divisive hater; beside it, a serene devotee leaving the body in light, rising toward immortality, with multiple deity-forms subtly unified by one radiance.

N
Naraka (hell)
B
Bhakti (devotion)
A
Amṛtatva (immortality)

FAQs

Hatred and divisiveness are spiritually destructive, while sincere devotion—directed to one’s chosen form of the Divine—leads to liberation.

No named site appears; the verse teaches the devotional ethos suitable for Revā (Narmadā) pilgrimage traditions.

No specific rite; it prescribes cultivating bhakti and abandoning sectarian hatred.