Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 33

भृगुरुवाच । शापयित्वा द्विजान्सर्वान्पुरा लक्ष्मीर्विनिर्गता । अपवित्रमिदं चोक्त्वा ततो देवा विनिर्गताः

bhṛguruvāca | śāpayitvā dvijānsarvānpurā lakṣmīrvinirgatā | apavitramidaṃ coktvā tato devā vinirgatāḥ

Bhṛgu sprach: „Einst, nachdem sie alle Zweimalgeborenen verflucht hatte, ging Lakṣmī fort. Dann zogen auch die Devas fort und erklärten: ‚Dies ist unrein.‘“

भृगुःBhṛgu
भृगुः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Speech act/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
शापयित्वाhaving cursed
शापयित्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√शप् (धातु) (णिच्)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), परस्मैपद-प्रयोग; णिच्-प्रत्यय (causative) अर्थः ‘शापं कर्तुम् प्रेरयित्वा/शापं दत्त्वा’
द्विजान्Brahmins (twice-born)
द्विजान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
सर्वान्all
सर्वान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; विशेषण (द्विजान्)
पुराformerly
पुरा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
लक्ष्मीःLakṣmī
लक्ष्मीः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलक्ष्मी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
विनिर्गताwent out/ departed
विनिर्गता:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-निर्-√गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकर्तरि प्रयोग (past participle)
अपवित्रम्impure
अपवित्रम्:
Karma (Object-complement/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअपवित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (इदम्)
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम
and
:
Sambandha (Conjunction/निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund)
ततःthen/thereafter
ततः:
Kala/Desha (Then/thereafter)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय/तद्-तसिल्)
Formअपादान/क्रमवाचक-अव्यय (from there/then)
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
विनिर्गताःdeparted
विनिर्गताः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-निर्-√गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकर्तरि प्रयोग

Bhṛgu

Tirtha: Unnamed spot later called ‘Krodha-sthāna’ (contextual)

Type: kshetra

Listener: Īśvara

Scene: Bhṛgu recounts a past event: Lakṣmī departing in displeasure after a curse; devas turning away and pronouncing the place impure; the landscape appears dimmed, with withdrawn radiance.

B
Bhṛgu
L
Lakṣmī
D
Devas
D
Dvjias (twice-born)

FAQs

Impurity born of moral failings leads to the withdrawal of divine presence; dharma requires inner and outer purity.

No specific tīrtha is named in the verse; it references ‘this place’ within the Revā Khaṇḍa narrative setting.

None directly; the verse recounts events (curse and departure) as the cause for seeking Śiva’s remedy.