Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 5

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा तर्पयेत्पितृदेवताः । वाजपेयफलं तस्य पुरा प्रोवाच शङ्करः

tatra tīrthe tu yaḥ snātvā tarpayetpitṛdevatāḥ | vājapeyaphalaṃ tasya purā provāca śaṅkaraḥ

Und wer in jenem Tīrtha badet und den Pitṛs und den Gottheiten zur Sättigung Tarpaṇa darbringt—Śaṅkara verkündete einst, dass dessen Lohn dem Ertrag des Vājapeya-Opfers gleichkommt.

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb)
तीर्थेat the tīrtha
तीर्थे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्यय (particle: but/indeed)
यःwhoever
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (relative pronoun)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund), परस्मैपदी; अर्थः—‘स्नानं कृत्वा’
तर्पयेत्should satisfy/offer libations to
तर्पयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootतृप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदी
पितृदेवताःthe ancestral deities (pitṛs)
पितृदेवताः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपितृ + देवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (पितॄणां देवताः)
वाजपेयफलम्the fruit of the Vājapeya sacrifice
वाजपेयफलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाजपेय + फल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (वाजपेयस्य फलम्)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे (सामान्यतः), षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
पुराformerly
पुरा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb: formerly)
प्रोवाचsaid/declared
प्रोवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदी
शङ्करःŚaṅkara (Śiva)
शङ्करः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशङ्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Sarpa-tīrtha

Type: tirtha

Listener: Bhārata

Scene: A pilgrim stands waist-deep in sacred waters, then performs tarpaṇa with cupped hands; subtle ancestral presences appear as luminous silhouettes; above, Śaṅkara’s approving presence is implied as a blessing of equivalence to Vājapeya.

Ś
Śaṅkara (Śiva)
P
Pitṛs
D
Devas
S
Sarpa-tīrtha
V
Vājapeya

FAQs

Simple tīrtha-based rites—bathing and honoring ancestors and gods—can bestow merits comparable to grand Vedic sacrifices.

Sarpa-tīrtha is praised for granting Vājapeya-equivalent merit through snāna and tarpaṇa.

Snāna (bathing) at the tīrtha and tarpaṇa (libations) to Pitṛs and deities.