Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 40

धर्मे नष्टे मनुष्याणामधर्मोऽभिभवेत्पुनः । ततः स्वधर्मचलनान्नरके गमनं ध्रुवम्

dharme naṣṭe manuṣyāṇāmadharmo'bhibhavetpunaḥ | tataḥ svadharmacalanānnarake gamanaṃ dhruvam

Wenn das Dharma unter den Menschen zugrunde geht, gewinnt das Adharma wieder die Oberhand. Dann ist durch das Abweichen von der eigenen Pflicht der Gang zur Hölle gewiss.

धर्मेwhen dharma (is)
धर्मे:
Adhikarana (Condition-locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
नष्टेdestroyed
नष्टे:
Adhikarana (Locative absolute/सति-सप्तमी)
TypeVerb
Rootनश् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययकृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)
मनुष्याणाम्of humans
मनुष्याणाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootmanuṣya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
अधर्मःunrighteousness, adharma
अधर्मः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roota- + dharma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-समासार्थ (negated)
अभिभवेत्would overpower, would prevail
अभिभवेत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; उपसर्ग: अभि-
पुनःagain
पुनः:
Kriya-vishesana (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formपुनरावृत्त्यर्थक-अव्यय (adverb: again)
ततःthereupon, then
ततः:
Sambandha (Consequence marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formहेतौ/अनन्तर्ये अव्यय (thereupon/from that)
स्वधर्मचलनात्from deviation from one’s own duty
स्वधर्मचलनात्:
Apadana (Cause/Source—ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootsva + dharma + calana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/ablative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (स्वस्य धर्मस्य चलनम्)
नरकेin hell
नरके:
Adhikarana (Destination/location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootnaraka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
गमनम्going
गमनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootgamana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ध्रुवम्certain, inevitable
ध्रुवम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootdhruva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (गमनम्)

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha (contextual)

Type: kshetra

Listener: King

Scene: A moral allegory: dharma personified weakening while adharma looms; a king is shown at a crossroads—one path of svadharma leading to light, the other to a dark naraka abyss.

M
Mārkaṇḍeya
D
dharma
A
adharma
N
naraka

FAQs

Abandoning dharma leads to adharma’s dominance and brings inevitable painful karmic destinations.

No tīrtha is referenced in this verse.

No specific rite; it emphasizes adherence to svadharma.