Home›Skanda Purana›Avanti Khanda›Reva Khanda›Adhyaya 142›Shloka 47
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 47

Devanagari script

एवमुक्तस्तु रुक्मिण्या दर्शयामास भारत । देवा दृष्ट्वापि तद्रूपं स्तुवन्त्याकाशसंस्थिताः । दिव्यं चक्षुस्तदा देवो ददौ रुक्मस्य भारत

Transliteration

evamuktastu rukmiṇyā darśayāmāsa bhārata | devā dṛṣṭvāpi tadrūpaṃ stuvantyākāśasaṃsthitāḥ | divyaṃ cakṣustadā devo dadau rukmasya bhārata

Translation

So von Rukmiṇī angesprochen, offenbarte Er, o Bhārata, Seine wahre Gestalt. Die Götter, im Himmel verweilend, sahen diese Form und priesen Ihn. Dann verlieh der Herr Rukma göttliche Schau, o Bhārata.

Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक (adverb of manner: ‘thus’)
उक्तःhaving been addressed / spoken to
उक्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तुindeed
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, अवधान/विरोधार्थक (particle: ‘but/indeed’)
रुक्मिण्याby Rukmiṇī
रुक्मिण्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootरुक्मिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/instrumental), एकवचन
दर्शयामासshowed
दर्शयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; णिच्-प्रयोग (causative: ‘showed’)
भारतO Bhārata
भारत:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभारत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन (Plural)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-क्रियाविशेषण (absolutive/gerund): ‘having seen’
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय/अपेक्षार्थक (particle: ‘also/even’)
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
रूपम्form
रूपम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
स्तुवन्तिpraise
स्तुवन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन (Plural)
आकाशसंस्थिताःstationed in the sky
आकाशसंस्थिताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआकाश + संस्थित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सप्तमी-तत्पुरुषः (आकाशे संस्थिताः)
दिव्यम्divine
दिव्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
चक्षुःeye / vision
चक्षुः:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचक्षुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
तदाthen
तदा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb: ‘then’)
देवःthe Lord / god
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
ददौgave
ददौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
रुक्मस्यto/for Rukma
रुक्मस्य:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootरुक्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/genitive), एकवचन
भारतO Bhārata
भारत:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभारत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
Speaker

Narrator (addressing 'Bhārata')

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Bhārata

Visual Art Cues

Scene: Kṛṣṇa reveals a radiant divine form; devas hover in the sky offering hymns; Rukma receives divine sight, eyes widened in awe.

Characters & Entities
R
Rukmiṇī
V
Viṣṇu/Keśava
D
Devas
R
Rukma

FAQs

Divine grace grants the capacity to perceive the divine—without ‘divya cakṣuḥ’ the highest reality remains unseen.

No specific tīrtha is mentioned; the verse centers on darśana and celestial praise.

None.

←Previous Verse
Next Verse→