Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 45

वातेश्वरे नरः स्नात्वा सम्पूज्य च महेश्वरम् । जायते कृतकृत्योऽसौ लोकपालानवेक्षयन्

vāteśvare naraḥ snātvā sampūjya ca maheśvaram | jāyate kṛtakṛtyo'sau lokapālānavekṣayan

Wer bei Vāteśvara badet und Maheśvara vollends verehrt, wird zu einem, dessen Lebenszweck erfüllt ist, und schaut die Lokapālas, die Hüter der Welten.

वातेश्वरेat Vāteśvara (Lord of wind)
वातेश्वरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवात + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वातस्य ईश्वरः)
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive)
सम्पूज्यhaving duly worshipped
सम्पूज्य:
Kriya-viseshana (Adverbial)
TypeVerb
Rootसम् + पूज् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक निपात (conjunction)
महेश्वरम्Mahēśvara (Śiva)
महेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमह + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (महान् ईश्वरः)
जायतेis born/becomes
जायते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
कृतकृत्यःone who has accomplished his duty
कृतकृत्यः:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootकृत + कृत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (कृतं कृत्यं येन / कृतकृत्यः = fulfilled)
असौthat person/he
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
लोकपालान्the guardians of the worlds
लोकपालान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलोकपाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (लोकस्य पालाः)
अवेक्षयन्beholding/looking at
अवेक्षयन्:
Kriya-viseshana (Concomitant action)
TypeVerb
Rootअव + ईक्ष् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'असौ' इत्यस्य विशेषण

Mārkaṇḍeya (deduced from immediate context of Revā Khaṇḍa narration)

Tirtha: Vāteśvara

Type: kshetra

Scene: A wind-swept riverside shrine of Vāteśvara; after worship, the devotee stands radiant while the eight Lokapālas (Indra, Agni, Yama, Nirṛti, Varuṇa, Vāyu, Kubera, Īśāna) appear in the directions, acknowledging the pilgrim.

V
Vāteśvara
M
Maheśvara (Śiva)
L
Lokapāla (Dikpāla)

FAQs

Completeness in dharma arises through tīrtha-snān and wholehearted Śiva-pūjā, culminating in divine recognition and vision.

Vāteśvara tīrtha in the Revā Khaṇḍa sacred circuit.

Snāna at Vāteśvara and thorough worship (sampūjā) of Maheśvara.