Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 155

निद्राभिभूतः शोकेन श्रमेणैव तु खेदितः । पुनस्तच्चार्धरात्रे तु तस्य भार्या युधिष्ठिर

nidrābhibhūtaḥ śokena śrameṇaiva tu kheditaḥ | punastaccārdharātre tu tasya bhāryā yudhiṣṭhira

Vom Schlaf überwältigt und von Kummer und Erschöpfung gequält, legte er sich nieder. Dann, um Mitternacht, schaute seine Gattin—o Yudhiṣṭhira—wieder nach ihm.

निद्राभिभूतःovercome by sleep
निद्राभिभूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिद्रा (प्रातिपदिक) + अभि-भू (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त/भूतकर्मणि), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘निद्रया अभिभूतः’ इति तृतीया-तत्पुरुषः
शोकेनby grief
शोकेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
श्रमेणby fatigue
श्रमेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
तुbut/and
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (adversative/contrastive particle)
खेदितःafflicted/distressed
खेदितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootखेदय् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
तत्that (time/thing)
तत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
अर्धरात्रेat midnight
अर्धरात्रे:
Adhikarana (Location/Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअर्धरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; ‘अर्धं रात्रेः’ इति षष्ठी-तत्पुरुषः
तुbut/and
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
भार्याwife
भार्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
युधिष्ठिरO Yudhiṣṭhira
युधिष्ठिर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन

Sūta (deduced); the vocative suggests narration addressed to Yudhiṣṭhira within a frame-story

Listener: Yudhiṣṭhira

Scene: A dim household interior at midnight: a grief-stricken man asleep from exhaustion; his wife awake, watching with anxious foreboding; oil-lamp glow, deep shadows, sense of impending revelation.

Y
Yudhiṣṭhira
G
Govinda’s wife

FAQs

Unresolved wrongdoing creates persistent distress that surfaces in intimate domestic life, urging truth and rectification.

The broader episode remains anchored in the Revā–Eraṇḍī Saṅgama tīrtha context.

None explicitly; the verse transitions toward disclosure and moral instruction.