Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 134

मत्स्याश्वप्रकराश्चैव कूर्मग्राहादयोऽपि वा । पुत्रोत्पत्तौ च हृष्यन्ति विपत्तौ यान्ति दुःखिताम्

matsyāśvaprakarāścaiva kūrmagrāhādayo'pi vā | putrotpattau ca hṛṣyanti vipattau yānti duḥkhitām

Fische und die vielen Arten von Pferden, ja selbst Schildkröten, Krokodile und die übrigen, freuen sich über die Geburt der Nachkommen und werden traurig, wenn Unheil sie trifft.

मत्स्य-अश्व-प्रकराःvarieties of fish and horses
मत्स्य-अश्व-प्रकराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमत्स्य (प्रातिपदिक) + अश्व (प्रातिपदिक) + प्रकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘मत्स्यानाम् अश्वानां च प्रकराः’ इति (विविधजातयः)
and
:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Avadhāraṇa (Restriction/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय
कूर्म-ग्राह-आदयःtortoises, crocodiles, and others
कूर्म-ग्राह-आदयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकूर्म (प्रातिपदिक) + ग्राह (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘कूर्माश्च ग्राहाश्च’ इति द्वन्द्व, तदन्ते ‘आदि’ (etc.)
अपिalso
अपि:
Samuccaya (Addition/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक निपात (also/even)
वाor
वा:
Vikalpa (Alternative/विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक अव्यय (or)
पुत्र-उत्पत्तौat the birth of a son
पुत्र-उत्पत्तौ:
Adhikarana (Occasion/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक) + उत्पत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘पुत्रस्य उत्पत्तिः’ इति
and
:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
हृष्यन्तिrejoice
हृष्यन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√हृष् (धातु)
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
विपत्तौin misfortune
विपत्तौ:
Adhikarana (Occasion/अधिकरण)
TypeNoun
Rootविपत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
यान्तिgo / become
यान्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
दुःखिताम्to a sorrowful state
दुःखिताम्:
Gati/Result (Result state/फल)
TypeAdjective
Rootदुःखित (कृदन्त/प्रातिपदिक; √दुःख् (धातु/नामधातु))
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; भावे/अवस्थायां विशेषण (दुःखित-अवस्था)

Narrator within Revā-khaṇḍa (deductive; exact speaker not explicit in snippet)

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: river

Scene: A river scene with fish schooling, a turtle surfacing, a crocodile near reeds, and horses on the bank; pairs with young are shown rejoicing, while a shadow of danger (net, storm, predator) suggests calamity and sorrow.

M
Matsya
A
Aśva
K
Kūrma
G
Grāha
P
Putra

FAQs

Attachment brings alternating joy and grief; dharma urges awareness of this bond while cultivating steadiness and right conduct.

None is named in the verse; it functions as a general dharmic reflection within the Revā-khaṇḍa context.

None; the verse is illustrative rather than prescriptive.