Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 5

महत्कथेयं वैशिष्टी कल्पादस्मात्परं तु या । लोकक्षयकरो घोर आसीत्कालः सुदारुणः

mahatkatheyaṃ vaiśiṣṭī kalpādasmātparaṃ tu yā | lokakṣayakaro ghora āsītkālaḥ sudāruṇaḥ

Dies ist eine große und außergewöhnliche Erzählung, die zu einem Kalpa jenseits dieses gehört. Damals gab es eine Zeit, schrecklich und überaus furchtbar, die die Vernichtung der Welten bewirkte.

महत्great
महत्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण (of ‘kathā’)
कथाstory
कथा:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootकथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
इयम्this
इयम्:
कर्ता (Apposition)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम (apposition)
वैशिष्टी(is) exceptional, distinguished
वैशिष्टी:
विशेषणार्थ-नाम (Predicate noun)
TypeNoun
Rootवैशिष्ट्य (प्रातिपदिक; भाववाचक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘विशेषता/उत्कर्ष’
कल्पात्from the kalpa
कल्पात्:
अपादान (Ablative)
TypeNoun
Rootकल्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन
अस्मात्from this
अस्मात्:
अपादान (Ablative)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; सर्वनाम
परम्after, beyond
परम्:
काल/सम्बन्ध (Adverbial complement)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् ‘beyond/after’
तुindeed, but
तु:
निपात
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
याwhich
या:
कर्ता (Relative subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative pronoun) referring to ‘kathā’
लोकक्षयकरःcausing destruction of the worlds
लोकक्षयकरः:
विशेषण (Qualifier of ‘kālaḥ’)
TypeAdjective
Rootलोक + क्षय + कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘लोकस्य क्षयः’ इति षष्ठी-तत्पुरुष + ‘कर’ (maker)
घोरःterrible
घोरः:
विशेषण (Qualifier of ‘kālaḥ’)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
आसीत्was
आसीत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
कालःtime
कालः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सुदारुणःvery dreadful
सुदारुणः:
विशेषण (Qualifier of ‘kālaḥ’)
TypeAdjective
Rootसु- (उपसर्ग/पूर्वपद) + दारुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-समासवत् ‘अत्यन्तं दारुणः’

Mārkaṇḍeya

Listener: Sabhā audience

Scene: A visionary tableau of pralaya: darkened skies, turbulent waters or fiery winds, collapsing worlds; in contrast, the narrator-sage remains steady, holding the thread of tradition.

K
Kalpa
L
Lokakṣaya (world-destruction)

FAQs

Worldly existence is subject to cyclical dissolution; recognizing pralaya fosters vairāgya (dispassion) and commitment to lasting dharma.

No site is named in this verse; it introduces a cosmic backdrop that will contextualize the Narmadā-region’s sacred significance.

None; it signals the gravity of the forthcoming account.