Mantra 26
Rishi: Ka/Prajāpati theological transmission (ṛṣi-attribution varies by index).
Devata: Ka (Prajāpati); narrative frame includes Āpaḥ and Yajña as generated principle.
Chandas: Triṣṭubh.
Samhita Patha (Devanagari)
यश्चि॒दापो॑ महि॒ना प॒र्यप॑श्य॒द्दक्षं॒ दधा॑ना ज॒नय॑न्तीर्य॒ज्ञम् । यो दे॒वेष्वधि॑ दे॒व एक॒ आसी॒त् कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम
Transliteration
yáś cid ā́po mahínā páry apaśyad dákṣaṃ dádhānā janáyantīr yajñám | yó devéṣv ádhi devá éka āsī́t kásmai devā́ya havíṣā vidhema
Translation
Der, der wahrlich in seiner Größe die Wasser ringsum erschaute, wie sie Kraft in sich trugen und das Opfer hervorbrachten; der, der als der eine Gott unter den Göttern erhaben war — welchem Gott sollen wir mit Opfergabe Verehrung darbringen?
Padapatha (Word Analysis)
यः । चित् । आपः । महिना । परि-अपश्यत् । दक्षम् । दधानाः । जनयन्तीः । यज्ञम् । यः । देवेषु । अधि । देवः । एकः । आसीत् । कस्मै । देवाय । हविषा । विधेम
Word by Word
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चित्indeed / even
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
आपःthe waters
आपः:
Kartā
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
महिनाby greatness / by might
महिना:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमहिमन् (प्रातिपदिक)
परिaround / all about
परि:
—
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
अपश्यत्saw
अपश्यत्:
—
TypeVerb
Root√पश् (दृश्)
दक्षम्skill / power / दक्षता
दक्षम्:
Karma
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
दधानाःbearing / holding
दधानाः:
Kartā
TypeParticiple
Root√धा (धारणे) → दधाना (शतृ/शानच्)
जनयन्तीःproducing / generating
जनयन्तीः:
Kartā
TypeParticiple
Root√जन् (जनने) → जनयन्ती (णिच्, शतृ)
यज्ञम्the sacrifice
यज्ञम्:
Karma
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवेषुamong the gods
देवेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अधिover / above
अधि:
—
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
देवःthe god
देवः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
एकःone / sole
एकः:
Kartā
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
आसीत्was
आसीत्:
—
TypeVerb
Root√अस् (भुवि)
कस्मैto which (god)?
कस्मै:
Sampradāna
TypePronoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवायto the god
देवाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
हविषाwith oblation
हविषा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
विधेमmay we offer / may we worship
विधेम:
—
TypeVerb
Rootवि + √धा (विधान/करणे)
Entities Mentioned
K
Ka (Prajāpati)Ā
Āpaḥ (Waters)Y
YajñaD
Devas (collective)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes