Mantra 21
Rishi: Vājasaneyin tradition (not individually specified here)
Devata: Sūrya / Jyotis (Sun / Light)
Chandas: Gāyatrī-like cadence (also widely attested as a Ṛgvedic-style verse)
Samhita Patha (Devanagari)
उद्व॒यं तम॑स॒स्परि॒ स्व: पश्य॑न्त॒ उत्त॑रम् । दे॒वं दे॑व॒त्रा सूर्य॒मग॑न्म॒ ज्योति॑रुत्त॒मम्
Transliteration
úd vayáṃ támasas pári svàḥ páśyanta úttaram | deváṃ devatrā́ sū́ryam ágannma jyótiḥ uttamáṃ
Translation
Hinauf sind wir über die Finsternis hinausgestiegen, den höheren Himmel schauend. Gottwärts, in den Bereich der Götter, sind wir gelangt: zur Sonne, zum höchsten Licht.
Padapatha (Word Analysis)
उत् । वयम् । तमसः । परि । स्वः । पश्यन्तः । उत्तरम् । देवम् । देवत्रा । सूर्यम् । अगन्म । ज्योतिः । उत्तमम्
Word by Word
उद्up; forth
उद्:
—
TypeIndeclinable
Rootउद्
वयम्we
वयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद्
तमसःfrom darkness
तमसः:
अपादान
TypeNoun
Rootतमस्
परिaround; beyond
परि:
—
TypeIndeclinable
Rootपरि
स्वःheaven; the luminous world
स्वः:
कर्म
TypeNoun
Rootस्वस्/स्वर्
पश्यन्तःseeing
पश्यन्तः:
कर्तृ (वयम्-विशेषणम्)
TypeVerb (participial) / Adjective
Root√पश् (दृश्-अर्थे)
उत्तरम्the higher; the further (region/state)
उत्तरम्:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootउत्तर
देवम्the god
देवम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव
देवत्राamong/with the gods; in the divine realm
देवत्रा:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootदेवत्रा
सूर्यम्the Sun
सूर्यम्:
कर्म (देवम्-अपि समनाधिकरणम्)
TypeNoun
Rootसूर्य
अगन्मwe went; we reached
अगन्म:
—
TypeVerb
Root√गम्
ज्योतिःlight
ज्योतिः:
कर्म
TypeNoun
Rootज्योतिस्
उत्तमम्highest; supreme
उत्तमम्:
कर्म (विशेषणत्वेन)
TypeAdjective
Rootउत्तम
Entities Mentioned
S
SūryaJ
Jyotis (Uttamam)D
Dyaus/Svarga (Svah, Uttaram)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes