Mantra 20
Rishi: Vājasaneyin tradition (specific ṛṣi not isolated for this yajus)
Devata: Āpaḥ (Waters) as purifiers
Chandas: Yajus-formula with simile structure (not strictly metrical)
Samhita Patha (Devanagari)
द्रु॒प॒दादि॑व मुमुचा॒नः स्वि॒न्नः स्ना॒तो मला॑दिव । पू॒तं प॒वित्रे॑णे॒वाज्य॒माप॑: शुन्धन्तु मैन॑सः
Transliteration
drupadā́d iva mumucānáḥ svínnaḥ snātó málād iva | pūtáṃ pavítreṇevā́jyam ā́paḥ śundhantu me énasah
Translation
Losgelöst gleichsam von einer hölzernen Fessel; gebadet, wie ein Schwitzender vom Schmutz gebadet wird: wie geklärte Butter durch das Sieb gereinigt wird, so mögen die Wasser mich von Unreinheit reinigen.
Padapatha (Word Analysis)
द्रुपदात् । इव । मुमुचानः । स्विन्नः । स्नातः । मलात् । इव । पूतम् । पवित्रेण । इव । आज्यम् । आपः । शुन्धन्तु । मे । एनसः
Word by Word
द्रुपदात्from the (wooden) post / from the stake
द्रुपदात्:
Apādāna
TypeNoun
Rootद्रुपद (प्रातिपदिक)
इवas, like
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव
मुमुचानःbeing released / freeing oneself
मुमुचानः:
Kartā
TypeVerb (Participle)
Rootमुच् (धातु) → मुमुच् (देशिदेरिवेटिव/इच्छार्थ-आवृत्तिः) ; कृदन्त-प्रातिपदिक
स्विन्नःsweated, perspired
स्विन्नः:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective (Participle)
Rootस्विद् (धातु) → स्विन्न (कृदन्त-प्रातिपदिक)
स्नातःbathed
स्नातः:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective (Participle)
Rootस्ना (धातु) → स्नात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
मलात्from impurity / from dirt
मलात्:
Apādāna
TypeNoun
Rootमल (प्रातिपदिक)
इवas, like
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव
पूतम्purified
पूतम्:
Karma
TypeAdjective (Participle)
Rootपू (धातु) → पूत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
पवित्रेणwith a purifier / with the strainer
पवित्रेण:
Karaṇa
TypeNoun
Rootपवित्र (प्रातिपदिक)
इवas, like
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव
आज्यम्ghee (clarified butter)
आज्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootआज्य (प्रातिपदिक)
आपःthe waters
आपः:
Kartā
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
शुन्धन्तुmay (they) purify
शुन्धन्तु:
Kriyā
TypeVerb
Rootशुध्/शुन्ध् (धातु)
मेmy
मे:
—
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
मनसःof (my) mind
मनसः:
—
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
Ā
Āpaḥ (Waters)P
Pavitra (Strainer/Filter principle)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes