Mantra 34
Rishi: Yājñavalkya (traditional White Yajurveda attribution for the mantra-collection)
Devata: Vāja / the sacrificial winning-power (with implicit relation to the Devas as recipients)
Chandas: Mixed; late Saṃhitā-style prose-verse (anuṣṭubh-like cadence in parts)
Samhita Patha (Devanagari)
वाज॑ः पु॒रस्ता॑दु॒त म॑ध्य॒तो नो॒ वाजो॑ दे॒वान् ह॒विषा॑ वर्धयाति । वाजो॒ हि मा॒ सर्व॑वीरं च॒कार॒ सर्वा॒ आशा॒ वाज॑पतिर्भवेयम्
Transliteration
vā́jaḥ purástād uta madhyató no vā́jo devā́n havíṣā vardhayāti | vā́jo hí mā sárvavīraṃ cakāra sárvā ā́śā vā́japatir bhaveyam ||
Translation
Von vorn und auch aus der Mitte heraus möge Vāja für uns die Götter durch die Opfergabe mehren. Denn Vāja hat mich mit aller heldenhaften Nachkommenschaft reich gemacht; in allen Himmelsgegenden, in allen Wünschen möge ich der Herr von Vāja werden.
Padapatha (Word Analysis)
वाजः । पुरस्तात् । उत । मध्यतः । नः । वाजः । देवान् । हविषा । वर्धयाति । वाजः । हि । मा । सर्ववीरम् । चकार । सर्वाः । आशाः । वाजपतिः । भव॑ेयम् ।
Word by Word
वाजःstrength / prize (as a personified power)
वाजः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
पुरस्तात्from the front; in front
पुरस्तात्:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootपुरस् (अव्ययीभाव/निपात-प्रातिपदिक)
उतand; also
उत:
—
TypeIndeclinable
Rootउत
मध्यतःfrom the middle; in the midst
मध्यतः:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
नःof us; our
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
वाजःVāja (strength/prize)
वाजः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
देवान्the gods
देवान्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
हविषाwith oblation
हविषा:
करण
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
वर्धयातिincreases; makes prosper
वर्धयाति:
क्रिया
TypeVerb
Rootवृध् (धातु)
वाजःVāja
वाजः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
हिindeed; for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि
माme
मा:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद्
सर्ववीरम्possessing all heroes; endowed with all manly powers
सर्ववीरम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसर्व-वीर (समास-प्रातिपदिक; कर्मधारय/बहुव्रीहि-भावः)
चकारhas made; made
चकार:
क्रिया
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
सर्वाःall
सर्वाः:
कर्म (आशाः-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
आशाःhopes; wishes; expectations
आशाः:
कर्म (भवेयम्-सम्पाद्य/प्राप्तव्य-भावे)
TypeNoun
Rootआशा (प्रातिपदिक)
वाजपतिःlord of Vāja; lord of strength/prize
वाजपतिः:
कर्तृ (भवेयम्-कर्तृ)
TypeNoun
Rootवाज-पति (समास-प्रातिपदिक; षष्ठी-तत्पुरुषः)
भवेयम्may I become
भवेयम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Entities Mentioned
V
VājaD
Devas (collectively)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes