Mantra 60
Rishi: Vājasaneyin transmission (Yājñavalkya-associated)
Devata: Rudrāḥ (gaṇa-classes: Pathirakṣas, Ailabṛdas, etc.)
Chandas: Yajus-style formula
Samhita Patha (Devanagari)
ये प॒थां प॑थि॒रक्ष॑य ऐलबृ॒दा आ॑यु॒र्युध॑: । तेषा॑ᳪ सहस्रयोज॒नेऽव॒ धन्वा॑नि तन्मसि
Transliteration
yé pathā́ṃ pathirákṣaya ailabr̥dā́ āyuryúdhaḥ | téṣāṃ sahasrayojané ’vá dhánvāni tánmasi
Translation
Ihr, die ihr die Wege bewacht, ihr Ailabṛdas, ihr, die ihr gegen das Leben kämpft,— in tausend Yojanas Entfernung lege ihre Bogen nieder.
Padapatha (Word Analysis)
ये । प॒था॒म् । प॒थि॒-रक्ष॑यः । ऐल-बृ॒दाः । आ॒युः-युधः॑ । तेषा॑म् । सहस्र-योज॒ने । अव॑ । धन्वा॑नि । तत् । म॒सि॒
Word by Word
येwho (those who)
ये:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पथाम्of the paths
पथाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootपथ्/पन्था (प्रातिपदिक: पथिन्)
पथिःthe path-finder / guide (lit. the path)
पथिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपथ्/पन्था (प्रातिपदिक: पथिन्)
अक्षयःimperishable
अक्षयः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootअक्षय (प्रातिपदिक; a-क्षि + य)
ऐलबृदाAilabṛdā (name/epithet)
ऐलबृदा:
कर्तृ
TypeNoun (proper/epithet)
Rootऐलबृद (प्रातिपदिक; नामविशेषः)
आयुःlife, lifespan
आयुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)
युधःfighter/warrior (one who battles)
युधः:
कर्तृ
TypeNoun (agent/collective)
Rootयुध् (प्रातिपदिक/कृदन्त: युध् → युध्- (युध्-शब्दः) / योध्-सम्बद्धः)
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सहस्रयोजनेat/within a thousand yojanas
सहस्रयोजने:
अधिकरण
TypeNoun (compound)
Rootसहस्र-योजन (समास: सहस्र + योजन)
अवdown, away; (as particle)
अव:
—
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग/निपात)
धन्वानिdeserts, wastes
धन्वानि:
कर्म
TypeNoun
Rootधन्वन् (प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मसिyou measure
मसि:
क्रिया
TypeVerb
Rootमा (धातु; मिमीते/माति—‘to measure’)
Entities Mentioned
R
Rudrāḥ (Pathirakṣas)R
Rudrāḥ (Ailabṛdas)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes