Mantra 60
Rishi: Vedic (RV-derived) attribution; preserved in VS as yajus-adaptation
Devata: Soma (with implicit divine companies, viśaḥ devānām)
Chandas: Tr̥ṣṭubh-like (RV-style verse embedded in VS)
Samhita Patha (Devanagari)
ता अ॑स्य॒ सूद॑दोहस॒: सोम॑ᳪ श्रीणन्ति॒ पृश्न॑यः । जन्म॑न्दे॒वानां॒ विश॑स्त्रि॒ष्वा रो॑च॒ने दि॒वः
Transliteration
tā́ asya sū́dadóhasaḥ sómaṃ śrīṇanti pṛ́śnayaḥ | jánman devā́nāṃ víśas tríṣv ā́ rócane diváḥ
Translation
Jene gesprenkelten (Kühe), reich an Milcherguss, bereiten ihm den Soma. (Dies ist) die Geburtsstätte der Scharen der Götter in den drei leuchtenden Bereichen des Himmels.
Padapatha (Word Analysis)
ता इति । अ॒स्य॒ । सूद॑-दोहसः । सोम॑म् । श्रीणन्ति । पृश्न॑यः । जन्म॑ । दे॒वानाम् । विशः । त्रि॒षु । आ । रो॒च॒ने । दि॒वः ।
Word by Word
ताःthose (fem., they)
ताः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्यof this (one)
अस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सूददोहसःhaving (good) pressing-and-drawing (i.e., yielding milk/juice)
सूददोहसः:
कर्तृ (ताः इति विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसूद-दोहस् (समास-प्रातिपदिक; सूद = ‘pressing/expressing’, दोहस् = ‘milking/drawing’)
सोमम्Soma
सोमम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
श्रीणन्तिthey mix/prepare
श्रीणन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootश्री (धातु; ‘to mix, to blend, to prepare’)
पृश्नयःthe speckled (cows)
पृश्नयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपृश्नि (प्रातिपदिक)
जन्मbirth; origin
जन्म:
कर्म/सम्बन्ध (अर्थतः ‘birth/origin’ as a notion)
TypeNoun
Rootजन्मन् (प्रातिपदिक)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
विशःthe clans; the peoples
विशः:
कर्तृ/सम्बन्ध (वाक्य-रचना अनुसार ‘clans/peoples’)
TypeNoun
Rootविश् (प्रातिपदिक)
त्रिषुin/among the three
त्रिषु:
अधिकरण
TypeNumeral (used adjectivally)
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
आunto; towards; up to
आ:
(क्रियाविशेषण/उपसर्गार्थ)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
रोचनेin the two luminous regions
रोचने:
अधिकरण
TypeNoun
Rootरोचन (प्रातिपदिक)
दिवःof heaven; of the sky
दिवः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
S
SomaD
Devāḥ (viśaḥ devānām)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes