Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 31

अवभृथस्नान-तीर्थयात्रा-तेजोदर्शनम् | Avabhṛtha Bath, Tīrtha-Pilgrimage, and the Vision of Divine Radiance

सर्वं सविस्तरं तस्मै प्रणम्याहुर्मुहुर्मुहुः । मुनिभिः कथितं श्रुत्वा विश्वकर्मा चतुर्मुखः

sarvaṃ savistaraṃ tasmai praṇamyāhurmuhurmuhuḥ | munibhiḥ kathitaṃ śrutvā viśvakarmā caturmukhaḥ

Sich vor ihm verneigend, berichteten sie ihm immer wieder alles in voller Ausführlichkeit. Als Viśvakarmā und der viergesichtige Brahmā (Caturmukha) hörten, was die Munis dargelegt hatten, lauschten auch sie aufmerksam.

सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
स-विस्तरम्in detail / with elaboration
स-विस्तरम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootविस्तर (प्रातिपदिक) + स (उपसर्ग/अव्ययार्थक-पूर्वपद)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अव्ययीभाव-समास (सहितं विस्तरेण)
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (सामान्यतः), चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन
प्रणम्यhaving bowed
प्रणम्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√नम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वकालिक क्रिया; ‘having bowed’
आहुःthey said
आहुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√अह् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन
मुहुःagain and again
मुहुः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमुहुः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
मुहुःrepeatedly
मुहुः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमुहुः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
मुनिभिःby the sages
मुनिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन
कथितम्told
कथितम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Root√कथ् (धातु)
Formकृत-प्रत्यय: क्त (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; ‘told/related’
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वकालिक क्रिया; ‘having heard’
विश्वकर्माViśvakarmā
विश्वकर्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्व + कर्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (विश्वस्य कर्मा)
चतुर्-मुखःfour-faced
चतुर्-मुखः:
Karta-anuyayi (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्या/विशेषण-प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि (यस्य चत्वारि मुखानि सः)

Suta Goswami

V
Vishvakarma
B
Brahma

FAQs

It emphasizes śravaṇa (reverent listening) and vinaya (humble bowing) as primary means by which Shaiva knowledge is transmitted—devotionally receiving the sages’ detailed teaching becomes a doorway to Shiva-oriented understanding.

The verse models the Purāṇic method of Saguna Shiva worship through narration: detailed recounting and repeated remembrance of Shiva-tattva and Shiva’s acts supports devotion, which in turn matures into deeper insight into the Supreme Pati.

Regular śravaṇa and pāṭha (listening/recitation) of Shiva Purana with namaskāra (bowing) and repeated remembrance—optionally accompanied by japa of the Pañcākṣarī “Om Namaḥ Śivāya”—is the practical takeaway.