Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 165

पञ्चावरणमार्गस्थं योगेश्वरस्तोत्रम्

Pañcāvaraṇa-mārga Stotra to Yogeśvara Śiva

शास्त्रं च शिवधर्माख्यं धर्माख्यं च तदुत्तरम् । शैवाख्यं शिवधर्माख्यं पुराणं श्रुतिसंमितम्

śāstraṃ ca śivadharmākhyaṃ dharmākhyaṃ ca taduttaram | śaivākhyaṃ śivadharmākhyaṃ purāṇaṃ śrutisaṃmitam

Es gibt eine Schrift namens „Śivadharma“, und ihre spätere Fortsetzung heißt „Dharma“. Diese Purāṇa—bekannt als „Śaiva“ und ebenfalls „Śivadharma“ genannt—steht im Einklang mit der Autorität der Śruti (der Veden).

शास्त्रम्treatise/scripture
शास्त्रम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootशास्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
शिव-धर्म-आख्यम्called ‘Śivadharma’
शिव-धर्म-आख्यम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootशिव (प्रातिपदिक) + धर्म (प्रातिपदिक) + आख्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); समासः तत्पुरुषः ‘शिवधर्म’ + ‘आख्य’ = ‘named Śivadharma’
धर्म-आख्यम्called ‘Dharma’
धर्म-आख्यम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + आख्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); समासः तत्पुरुषः ‘named Dharma’
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
तत्that
तत्:
Visheshana (विशेषण/Deictic qualifier)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
उत्तरम्subsequent/latter
उत्तरम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
शैव-आख्यम्called ‘Śaiva’
शैव-आख्यम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootशैव (प्रातिपदिक) + आख्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); समासः तत्पुरुषः ‘named Śaiva’
शिव-धर्म-आख्यम्called ‘Śivadharma’
शिव-धर्म-आख्यम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootशिव (प्रातिपदिक) + धर्म (प्रातिपदिक) + आख्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); समासः तत्पुरुषः ‘named Śivadharma’
पुराणम्Purāṇa
पुराणम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
श्रुति-संमितम्commensurate with the Vedas (śruti)
श्रुति-संमितम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootश्रुति (प्रातिपदिक) + संमित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); ‘संमित’ (PPP from सं+मा) = ‘measured/commensurate’; समासः तत्पुरुषः ‘श्रुत्या संमितम्’

Suta Goswami

Tattva Level: pati

Shiva Form: Īśāna

S
Shiva

FAQs

It establishes Śaiva revelation as dharma-teaching that is consistent with Śruti, affirming that devotion to Pati (Śiva) and the path of liberation taught here is not outside Vedic truth but in continuity with it.

By calling the text ‘Śaiva’ and ‘Śivadharma’ while declaring it śruti-saṃmita, it validates Saguna worship—such as Linga-pūjā—as a legitimate Veda-consistent means to approach Śiva and progress toward mokṣa.

The verse primarily authorizes Śaiva dharma; in practice this points to Veda-aligned Śiva-upāsanā—regular Linga worship and japa of the Panchākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”) as foundational disciplines.