Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 43

मन्त्रसिद्ध्यर्थं गुरुपूजा–आज्ञा–पौरश्चर्यविधिः / Guru-Authorization, Offerings, and Puraścaraṇa for Mantra-Siddhi

अंगुष्ठेन विना जप्यं कृतं तदफलं यतः । गृहे जपं समं विद्याद्गोष्ठे शतगुणं विदुः । पुण्यारण्ये तथारामे सहस्रगुणमुच्यते । अयुतं पर्वते पुण्ये नद्यां लक्षमुदाहृतम्

aṃguṣṭhena vinā japyaṃ kṛtaṃ tadaphalaṃ yataḥ | gṛhe japaṃ samaṃ vidyādgoṣṭhe śataguṇaṃ viduḥ | puṇyāraṇye tathārāme sahasraguṇamucyate | ayutaṃ parvate puṇye nadyāṃ lakṣamudāhṛtam

Japa, das ohne den Daumen zum Zählen vollzogen wird, wird fruchtlos. Wisse: Japa im Haus bringt gewöhnliche Frucht; im Kuhstall, so sagt man, wird sie hundertfach. In einem heiligen Wald und ebenso in einem geweihten Hain wird sie tausendfach genannt. Auf einem verdienstvollen Berg wird sie zehntausendfach; und am Ufer eines Flusses oder in seinen Wassern wird sie hunderttausendfach verkündet.

aṃguṣṭhenawith the thumb
aṃguṣṭhena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootaṃguṣṭha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया एकवचनम्
vināwithout
vinā:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootvinā (अव्यय)
Formअव्ययम्; वियोगार्थक-उपपद (without)
japyamthat which is to be repeated (japa)
japyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Root√jap (धातु) + ya (कृत्)
Formयत्/ण्यत्-कृदन्त (gerundive); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; अत्र कर्मरूपेण
kṛtamdone
kṛtam:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु) + kta (कृत्)
Formक्त-कृदन्तः; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; ‘जप्यम्’ इत्यस्य विशेषणम्
tatthat
tat:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; ‘अफलम्’ इत्यस्य विशेषणम्
aphalamfruitless
aphalam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/विधेय)
TypeAdjective
Roota-phala (प्रातिपदिक; अ + फल)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; ‘कृतम्’ (जप्यम्) इत्यस्य विधेयविशेषणम्
yataḥbecause
yataḥ:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootyataḥ (अव्यय)
Formअव्ययम्; हेत्वर्थकः (because/for the reason that)
gṛhein a house
gṛhe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootgṛha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी एकवचनम्
japamjapa
japam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootjapa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचनम्
samamequal/ordinary
samam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचनम्; ‘जपम्’ इत्यस्य विशेषणम्
vidyātshould know/consider
vidyāt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vid (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचनम्
goṣṭhein a cowshed/assembly place
goṣṭhe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootgoṣṭha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी एकवचनम्
śata-guṇamhundredfold
śata-guṇam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśata-guṇa (प्रातिपदिक; शत + गुण)
Formतत्पुरुषसमासः (शतं गुणाः यस्य/शतगुणम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचनम्; ‘जपम्’ (अध्याहृत) इत्यस्य विशेषणम्
viduḥthey know (it is said)
viduḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vid (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचनम्
puṇya-araṇyein a sacred forest
puṇya-araṇye:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpuṇya-araṇya (प्रातिपदिक; पुण्य + अरण्य)
Formकर्मधारयसमासः (पुण्यम् अरण्यम्); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी एकवचनम्
tathālikewise
tathā:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय/प्रकारवाचकः (likewise)
ārāmein a garden/park
ārāme:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootārāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी एकवचनम्
sahasra-guṇamthousandfold
sahasra-guṇam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsahasra-guṇa (प्रातिपदिक; सहस्र + गुण)
Formतत्पुरुषसमासः; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; ‘जपम्’ (अध्याहृत) इत्यस्य विशेषणम्
ucyateis said
ucyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलट् (present), कर्मणि प्रयोगः (passive), प्रथमपुरुष, एकवचनम्
ayutamten thousand (times)
ayutam:
Karma/Pramāṇa (कर्म/प्रमाण)
TypeNoun
Rootayuta (प्रातिपदिक/संख्याशब्द)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; संख्यावाचकः (ten-thousandfold implied)
parvateon a mountain
parvate:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootparvata (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी एकवचनम्
puṇyesacred
puṇye:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpuṇya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी एकवचनम्; ‘पर्वते’ इत्यस्य विशेषणम्
nadyāmin a river
nadyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootnadī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी एकवचनम्
lakṣamone hundred thousand (times)
lakṣam:
Karma/Pramāṇa (कर्म/प्रमाण)
TypeNoun
Rootlakṣa (प्रातिपदिक/संख्याशब्द)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; संख्यावाचकः
udāhṛtamis declared/mentioned
udāhṛtam:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootud-ā-√hṛ (धातु) + kta (कृत्)
Formक्त-कृदन्तः; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; ‘lakṣam’ इत्यस्य विधेय

Suta Goswami

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Paśupatinātha

Sthala Purana: A japa-phala hierarchy by place (deśa): home, cowshed, sacred forest/grove, holy mountain, river—each multiplying merit; also reiterates thumb necessity.

Significance: General: encourages tīrtha-oriented sādhana and sanctified environments; frames geography as supportive ‘pāśa-kṣaya’ (weakening of bondage) through intensified japa.

Role: nurturing

S
Shiva

FAQs

It teaches that mantra-japa must be done with proper discipline and method, and that sacred environments amplify the mind’s sattva and devotion—thereby increasing the spiritual efficacy of Shiva-oriented japa.

Linga-worship is commonly accompanied by Panchakshara japa and other Shiva mantras; the verse emphasizes right practice and the power of holy places—temples, riversides, forests, and mountains—where Saguna Shiva worship is traditionally performed with heightened merit.

Perform steady mantra-japa with correct counting using the thumb (as in traditional mālā practice), and prefer sacred settings (rivers, holy groves, mountains) for intensified results—especially in Shiva worship such as Om Namaḥ Śivāya japa.