Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 23

दक्षस्य रुद्रनिन्दा-निमित्तकथनम् / The Cause of Dakṣa’s Censure of Rudra

धृतमुक्तापरिक्षिप्तं बभार प्रेमनिर्भरा । तच्छत्रमुज्ज्वलं देव्या रुरुचे वदनोपरि

dhṛtamuktāparikṣiptaṃ babhāra premanirbharā | tacchatramujjvalaṃ devyā ruruce vadanopari

Von Liebe erfüllt trug die Göttin jenen strahlenden Schirm, geschmückt mit aufgereihten Perlen. Und der leuchtende Baldachin glänzte herrlich über ihrem Antlitz.

धृत-मुक्ता-परिक्षिप्तम्encircled with (strings of) pearls held/fastened
धृत-मुक्ता-परिक्षिप्तम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootधृत (धृ धातु + क्त, कृदन्त) + मुक्ता (प्रातिपदिक) + परिक्षिप्त (परि-क्षिप् धातु + क्त, कृदन्त)
Formतत्पुरुष-समास (वर्णनात्मक: ‘धृताः मुक्ताः येन परिक्षिप्तम्’), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘छत्रम्’ इति विशेषण
बभारbore, carried
बभार:
Kriyā (क्रिया/Main verb)
TypeVerb
Rootभृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
प्रेम-निर्भराfilled with love
प्रेम-निर्भरा:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootप्रेमन् (प्रातिपदिक) + निर्भर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (‘प्रेम्णा निर्भरः’), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृविशेषण (qualifier of the subject, implied ‘सा’)
तत्that
तत्:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Determiner)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘छत्रम्’ इति विशेषण
छत्रम्parasol
छत्रम्:
Karta (कर्ता/Subject) of ‘रुरुचे’
TypeNoun
Rootछत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उज्ज्वलम्bright, splendid
उज्ज्वलम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootउज्ज्वल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘छत्रम्’ इति विशेषण
देव्याःof the goddess
देव्याः:
Sambandha (सम्बन्ध/Possessor)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
रुरुचेshone, was resplendent
रुरुचे:
Kriyā (क्रिया/Main verb)
TypeVerb
Rootरुच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
वदन-उपरिupon/above the face
वदन-उपरि:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeIndeclinable
Rootवदन (प्रातिपदिक) + उपरि (अव्यय)
Formउपरि (अव्यय, स्थानवाचक) + षष्ठीसम्बन्ध; ‘upon the face’

Suta Goswami

Tattva Level: pati

Shiva Form: Umāpati

Shakti Form: Pārvatī

Role: nurturing

D
Devi (Parvati)

FAQs

It highlights bhakti as loving, reverent service: the Goddess’s overflowing love manifests as graceful seva, where outer beauty reflects inner devotion and purity of heart.

The verse supports Saguna devotion—honoring the Divine through tangible symbols of reverence (such as a parasol, ornaments, and royal service), which parallels offering upacāras in Shiva-linga worship.

Adopt upacāra-bhakti in Shiva worship: offer respectful services (light, water, flowers) with a mind “filled with love,” while repeating the Panchakshara mantra—Om Namaḥ Śivāya—as an inner offering.