Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 21

अन्धकादिदैत्ययुद्धे वीरकविजयः — Vīraka’s Victory over Andhaka’s Forces

न दीधितिर्भिन्नतनुः पपात द्वारं गुहाया पिहितं समस्तम् । तैरायुधैर्दैत्यभुजप्रयुक्तैर्गुहामुखे मूर्छित एव पश्चात्

na dīdhitirbhinnatanuḥ papāta dvāraṃ guhāyā pihitaṃ samastam | tairāyudhairdaityabhujaprayuktairguhāmukhe mūrchita eva paścāt

Dann fiel Dīdhiti, dessen Leib zerfetzt war, direkt an der Schwelle der Höhle, die vollständig versiegelt war. Von den Waffen getroffen, die aus den mächtigen Armen der Dämonen geschleudert wurden, brach er am Höhleneingang zusammen und lag danach bewusstlos da.

not
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
दीधितिःDīdhiti (name) / radiance
दीधितिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदीधिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
भिन्न-तनुःwhose body was split/wounded
भिन्न-तनुः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootभिन्न (कृदन्त-प्रातिपदिक) + तनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि (भिन्ना तनुः यस्य सः)
पपातfell
पपात:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
द्वारम्the gate
द्वारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootद्वार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
गुहायाःof the cave
गुहायाः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगुहा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
पिहितम्closed, shut
पिहितम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपि-धा (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणं ‘द्वारम्’
समस्तम्entire, completely
समस्तम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसमस्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणं ‘द्वारम्’
तैःby/with those
तैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक, सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन
आयुधैःwith weapons
आयुधैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootआयुध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन
दैत्य-भुज-प्रयुक्तैःwielded by the demons’ arms
दैत्य-भुज-प्रयुक्तैः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदैत्य (प्रातिपदिक) + भुज (प्रातिपदिक) + प्रयुक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; तत्पुरुष (दैत्यानां भुजैः प्रयुक्तानि)
गुहा-मुखेat the cave-entrance
गुहा-मुखे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootगुहा (प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (गुहायाः मुखे)
मूर्छितःfainted
मूर्छितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमूर्छ् (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि-प्रयोग (fainted)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis)
पश्चात्afterwards
पश्चात्:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपश्चात् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक/क्रमवाचक (temporal adverb: afterwards)

Suta Goswami

Tattva Level: pashu

D
Dīdhiti
D
Daityas (demons)

FAQs

It highlights the fragility of embodied existence (pashu) under the forces of conflict and karma: when adharma intensifies, the limited self can be shattered and rendered unconscious—reminding the seeker that true refuge is Pati (Shiva), not the body or battlefield outcomes.

In the Yuddha-kathā, worldly power and weapons fail to provide lasting security; this contrast supports Saguna Shiva/Linga worship as a stable refuge—turning the mind from transient violence to steadfast devotion, protection, and grace associated with Shiva.

A practical takeaway is to cultivate steadiness through japa of the Pañcākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”) and inward recollection of Shiva as Pati, especially when the mind is overwhelmed—using mantra to prevent “mūrchā” (inner fainting) into fear and agitation.