Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

शिवदूतस्य शङ्खचूडकुलप्रवेशः — The Śiva-Envoy’s Entry into Śaṅkhacūḍa’s City

स दृष्ट्वा पुष्पदन्तस्तु वरं द्वारं ददर्श सः । कथयामास वृत्तांतं द्वारपालाय निर्भयः

sa dṛṣṭvā puṣpadantastu varaṃ dvāraṃ dadarśa saḥ | kathayāmāsa vṛttāṃtaṃ dvārapālāya nirbhayaḥ

Als er es sah, erblickte Puṣpadanta jenes vortreffliche Tor. Furchtlos berichtete er dem Torhüter den ganzen Hergang dessen, was geschehen war.

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), ‘having seen’
पुष्पदन्तःPuṣpadanta
पुष्पदन्तः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुष्पदन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय-समास (पुष्प-इव दन्ताः यस्य/नाम) (as a proper name)
तुindeed
तु:
Discourse particle (निपातार्थ)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थ (‘but/indeed’)
वरम्excellent
वरम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (qualifying ‘द्वारम्’)
द्वारम्gate
द्वारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootद्वार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
ददर्शsaw
ददर्श:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; पुनरुक्ति-प्रयोग (emphatic repetition)
कथयामासtold / narrated
कथयामास:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकथय् (धातु; णिच्)
Formलिट्-लकार (Periphrastic Perfect/परिप्रास-लिट्), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
वृत्तान्तम्the account/news
वृत्तान्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवृत्तान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (वृत्तस्य अन्तः/वृत्त+अन्त) ‘account of what happened’
द्वारपालायto the gatekeeper
द्वारपालाय:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootद्वार+पाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (द्वारस्य पालः)
निर्भयःfearless
निर्भयः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिर्भय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (qualifying ‘सः/पुष्पदन्तः’)

Suta Goswami

Tattva Level: pashu

P
Puṣpadanta
D
Dvārapāla (gatekeeper)

FAQs

The verse highlights dharmic fearlessness born of sincerity: when one approaches the sacred threshold with truthful speech and humility, obstacles lessen and the path to Shiva’s grace becomes clearer.

Approaching the ‘gateway’ and addressing the guardian reflects temple and Linga-worship etiquette: one nears Saguna Shiva through proper conduct, truthful narration of one’s intent, and reverence for the sacred order surrounding the deity.

As a practical takeaway, approach Shiva worship with nirbhayatā (inner steadiness): begin with a brief confession/intention, then chant the Panchakshara—“Om Namaḥ Śivāya”—before entering the shrine or starting japa.