Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

शिवानुकम्पा, ब्रह्मणो निर्भयत्वं च (Śiva’s Compassion and Brahmā’s Fearlessness)

यस्त्वां चानेन रूपेण दृष्ट्वा कौ विचरिष्यति । किमेतद्ब्रह्मणो मूर्ध्नि वदन्निति पुरान्तकः

yastvāṃ cānena rūpeṇa dṛṣṭvā kau vicariṣyati | kimetadbrahmaṇo mūrdhni vadanniti purāntakaḥ

„Wer könnte, nachdem er dich in eben dieser Gestalt gesehen hat, noch anderswo umherwandern und eine andere Zuflucht suchen? Was ist dies auf Brahmās Haupt?“—so sprach Purāntaka, der Zerstörer der Städte.

यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (relative pronoun)
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यम-पुरुष-सर्वनाम, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
अनेनby/with this
अनेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन (instrumental pronoun)
रूपेणwith (this) form
रूपेण:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive), ‘having seen’
कःwho?
कः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (interrogative pronoun)
विचरिष्यतिwill roam
विचरिष्यति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + चर् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
किम्what?
किम्:
Prashna (प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्नार्थक अव्यय-प्रयोग (interrogative particle)
एतत्this
एतत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (demonstrative pronoun)
ब्रह्मणःof Brahmā
ब्रह्मणः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
मूर्ध्निon the head
मूर्ध्नि:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमूर्धन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
वदन्saying
वदन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
इतिthus
इति:
Vākyārtha-sūcaka (उक्त्यर्थ)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक अव्यय (quotative particle)
पुरान्तकःPurāntaka (destroyer of cities; epithet of Śiva)
पुरान्तकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुर + अन्तक (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (पुरस्य अन्तकः), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Lord Shiva (Purāntaka), as inferred from the epithet used in the verse within the Sati Khanda narrative

Tattva Level: pati

Shiva Form: Tripurāntaka

Shakti Form: Satī

Role: liberating

S
Shiva
B
Brahma

FAQs

The verse highlights the Shaiva Siddhanta emphasis on Shiva as Pati, the ultimate refuge: once His grace-filled darśana is received, the seeker’s tendency to roam among lesser supports naturally ceases, turning inward toward liberation through devotion.

It affirms the transformative power of perceiving Shiva’s manifest (saguṇa) presence—whether as a divine form or as the Liṅga—because such worship is a vehicle of grace that steadies the mind from outward wandering and anchors it in Shiva as the supreme reality.

A practical takeaway is focused darśana and japa: contemplate Shiva as the sole refuge while repeating the Pañcākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”), ideally with Tripuṇḍra (bhasma) and Rudrākṣa to support steadiness and devotion.