Previous Verse
Next Verse

Shloka 42

देवसान्त्वनम् (Devasāntvana) — “Consolation/Reassurance of the Gods”

रुद्रोऽतीवेच्छति विभुस्स मे कर्तुं करग्रहम् । अवतारं क्षितौ मेनाहिमाचलगृहे सुराः

rudro'tīvecchati vibhussa me kartuṃ karagraham | avatāraṃ kṣitau menāhimācalagṛhe surāḥ

Rudra, der allgegenwärtige Herr, begehrt innig, meine Hand zur Ehe zu ergreifen. Darum, o Götter, werde ich zur Erde herabsteigen und im Hause Menās und Himācalas geboren werden.

rudraḥRudra
rudraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrudra (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
atīvavery much
atīva:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootatīva (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), adverb (क्रियाविशेषण)
icchatidesires
icchati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√iṣ (इष्) / √iच्छ् (इच्छ्) (धातु)
FormLaṭ-lakāra (लट्, present), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
vibhuḥthe all-pervading one
vibhuḥ:
Karta (कर्ता) (appositive)
TypeNoun
Rootvibhu (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; apposition to ‘rudraḥ’
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
meof me / my
me:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormGenitive (6th/षष्ठी), Singular; enclitic form
kartumto do, to make
kartum:
Prayojana (प्रयोजन) / Kriyārtha (क्रियार्थ) with ‘icchati’
TypeVerb
Root√kṛ (कृ) (धातु)
FormTumun-anta infinitive (तुमुन्/तुमर्थ), ‘to do/make’
kara-grahamhand-taking (marriage)
kara-graham:
Karma (कर्म) (object of ‘kartum’)
TypeNoun
Rootkara (प्रातिपदिक) + graha (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (तत्पुरुष) (ṣaṣṭhī-tatpuruṣa: ‘karasya grahaḥ’); Neuter, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
avatāramincarnation, descent
avatāram:
Karma (कर्म) (elliptic: ‘to take an incarnation’)
TypeNoun
Rootavatāra (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
kṣitauon earth
kṣitau:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkṣiti (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Locative (7th/सप्तमी), Singular
menā-himācala-gṛhein the house of Menā (in Himācala’s home)
menā-himācala-gṛhe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmenā (प्रातिपदिक) + himācala (प्रातिपदिक) + gṛha (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (तत्पुरुष) chain: (1) menāyāḥ himācalaḥ (genitive relation) + (2) himācalasya gṛham; Neuter, Locative (7th/सप्तमी), Singular
surāḥthe gods
surāḥ:
Karta (कर्ता) (contextual: speakers/observers)
TypeNoun
Rootsura (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural

Pārvatī (as Śivā/Devī, expressing her intent to incarnate for Śiva’s marriage)

Tattva Level: pati

Shiva Form: Umāpati

Jyotirlinga: Kedāranātha

Sthala Purana: Himālaya becomes the sacred theatre for Śiva–Pārvatī union; the Devī’s birth in Himācala’s house aligns with the Himalayan Śaiva landscape later sacralized in Kedāra traditions.

Significance: Pilgrimage to the Himalayan Śiva-kṣetra is linked with purification and the fruition of marital/householder dharma under Śiva’s grace.

Shakti Form: Pārvatī

Role: creative

R
Rudra (Shiva)
P
Parvati
M
Mena
H
Himachala (Himalaya)
D
Devas

FAQs

It presents the Divine Mother’s voluntary descent (avatāra) as an act of grace: the Supreme (Rudra) and Śakti unite in a manifest, relational form, showing how the transcendent becomes accessible to devotees through sacred līlā and dharma.

Rudra’s wish for marriage highlights Saguna Śiva—God with attributes—engaging the world for the uplift of beings. In practice, devotees worship the Liṅga as the abiding presence of that same Rudra, while the Śiva-Pārvatī union affirms Śiva-Śakti as the complete reality behind creation and liberation.

A fitting takeaway is bhakti-centered japa of the Pañcākṣarī—“Om Namaḥ Śivāya”—with a sankalpa for purity and steadfastness, contemplating Śiva-Śakti’s union as inner integration (śakti) and stillness (śiva) within meditation.