Rig Veda 9.14.1: Mandala 9, Sukta 14, Mantra 1

Sukta 9.14

Devata: Soma Pavamāna

Samhita Patha (Devanagari)

परि प्रासिष्यदत्कविः सिन्धोरूर्मावधि श्रितः । कारं बिभ्रत्पुरुस्पृहम् ॥

Transliteration

pári prā́siṣyadat kavíḥ síndhor ūrmā́v ádhi śritáḥ | kāráṃ bíbhrat puruspṛ́ham ||

Translation

Ringsum bewegt sich die Seherkraft, vorwärts drängend; auf die Woge des ozeanischen Stromes gesetzt, trägt sie das schöpferische Wort, reich an vielen Begehrungen — Kräfte erfüllten Suchens.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• परि: around, all about
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• असिष्यदत्: flowed forth, streamed
• असिष्यदत्: —
• Type: Verb
• Root: स्यन्द् (स्यन्दते/स्यन्दति) + आ (उपसर्ग) ; desiderative base: सि-स्यन्द्

• कविः: the seer/poet (Soma)
• कविः: Kartā
• Type: Noun
• Root: कवि (प्रातिपदिक)

• सिन्धोः: of the river/stream
• सिन्धोः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: सिन्धु (प्रातिपदिक)

• ऊर्मौ: on/in the wave
• ऊर्मौ: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: ऊर्मि (प्रातिपदिक)

• अधि: upon, over
• अधि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अधि (उपसर्ग/अव्यय)

• श्रितः: resting, having taken refuge/settled
• श्रितः: Kartā (with कविः; predicate participle)
• Type: Participle
• Root: श्रि (धातु) → कृदन्त: श्रित (PPP)

• कारम्: song of praise/chant
• कारम्: Karma
• Type: Noun
• Root: कार (प्रातिपदिक)

• बिभ्रत्: bearing, carrying
• बिभ्रत्: Kartā (agreeing with कविः; concomitant action)
• Type: Participle
• Root: भृ (धातु) → वर्तमान कृदन्त: बिभ्रत्

• पुरुस्पृहम्: much-desired, greatly longed-for
• पुरुस्पृहम्: Karma (as qualifier of ‘कारम्’)
• Type: Adjective
• Root: पुरु + स्पृह (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास)