Rig Veda 8.58.1: Mandala 8, Sukta 58, Mantra 1

Sukta 8.58

Devata: Reflective/ritual inquiry (yajña-centered; not a single devatā explicitly addressed)

Samhita Patha (Devanagari)

यमृत्विजो बहुधा कल्पयन्तः सचेतसो यज्ञमिमं वहन्ति । यो अनूचानो ब्राह्मणो युक्त आसीत्का स्वित्तत्र यजमानस्य संवित् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 8.58.1

Transliteration

yám ṛtvíjo bahudhā́ kálpayantaḥ sá-cetaso yajñám imáṃ váhanti | yó anūcānó brā́hmaṇo yuktá āsīt kā́ svít tátra yajámānasya saṃvít ||

Translation

Dieses Opfer, das die ṛtvij-Priester, es auf vielerlei Weise ordnend, mit wachem Sinn vorantragen — welches war dort die wahre Einsicht (saṃvit) des Opferherrn, als der kundige Brahmane zum Werk angespannt war?

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यम्: whom
• यम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ऋत्विजः: the priests (ṛtvij-s)
• ऋत्विजः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: ऋत्विज् (प्रातिपदिक; ऋतु + विज् ‘यज्-कार्ये प्रवृत्त’)

• बहुधा: in many ways
• बहुधा: क्रियाविशेषण (रीति/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: बहुधा (अव्यय; बहु + धा)

• कल्पयन्तः: they arrange/prepare
• कल्पयन्तः: कर्तृ (ऋत्विजः) सह
• Type: Verb
• Root: कॢप्/कल्प् (धातु; causative ‘to arrange, prepare’)

• सचेतसः: of one mind, concordant
• सचेतसः: विशेषण (ऋत्विजः)
• Type: Adjective
• Root: सचेतस् (प्रातिपदिक; स- + चेतस्)

• यज्ञम्: the sacrifice
• यज्ञम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• इमम्: this
• इमम्: विशेषण (यज्ञम्)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वहन्ति: they carry/bring (forward)
• वहन्ति: कर्तृ (ऋत्विजः) → कर्म (यज्ञम्)
• Type: Verb
• Root: वह् (धातु)

• यः: who
• यः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अनूचानः: well-instructed, having learned/recited
• अनूचानः: विशेषण (ब्राह्मणः)
• Type: Participle/Adjective
• Root: अनूचान (कृदन्त-प्रातिपदिक; अनु + वच्/वच् ‘to recite/teach’ → ‘one who has learned/recited’; RV-प्रयोगः)

• ब्राह्मणः: the brahman-priest / a Brahmin
• ब्राह्मणः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)

• युक्तः: yoked, appointed, engaged
• युक्तः: विशेषण (ब्राह्मणः)
• Type: Participle/Adjective
• Root: युज् (धातु) → युक्त (कृदन्त; क्त-प्रत्यय)

• आसीत्: was
• आसीत्: कर्तृ (ब्राह्मणः)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• का: what? / which?
• का: कर्तृ/प्रश्न (सम्वित्)
• Type: Pronoun
• Root: क (प्रश्न-सर्वनाम)

• स्वित्: indeed? pray? (interrogative particle)
• स्वित्: निपात (प्रश्न-प्रबलक)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वित् (अव्यय; प्रश्न/अनिश्चिततार्थक-निपात)

• तत्र: there, in that (rite)
• तत्र: अधिकरण (स्थान)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)

• यजमानस्य: of the sacrificer
• यजमानस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: यजमान (प्रातिपदिक; यज् धातोः शानच्/मानिन्-प्रयोगः ‘sacrificer’)

• संवित्: the understanding/intent (common plan)
• संवित्: कर्तृ/प्रश्न-विषय
• Type: Noun
• Root: संविद् (प्रातिपदिक; सम् + विद् ‘to know’ → ‘understanding, intention, agreement’)