Rig Veda 8.3.10: Mandala 8, Sukta 3, Mantra 10

Sukta 8.3

Devata: Indra

Samhita Patha (Devanagari)

येना समुद्रमसृजो महीरपस्तदिन्द्र वृष्णि ते शवः । सद्यः सो अस्य महिमा न संनशे यं क्षोणीरनुचक्रदे ॥

Transliteration

yéna samudrám asṛ́jo mahī́r apás tád índra vṛ́ṣṇi te śávaḥ | sadyáḥ só asya mahimā́ ná saṃnáśe yáṃ kṣoṇī́r anucakradé ||

Translation

Wodurch du den Ozean, die großen Wasser, ausströmen ließest — das, o Indra, ist deine stierhafte Kraft (vṛṣṇi), deine Macht. Sogleich schwindet seine Größe nicht: dem folgen die Erdenräume in ihrem kreisenden Lauf.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• येन: by which (power/means)
• येन: करण
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य-

• समुद्रम्: the ocean
• समुद्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: समुद्र (प्रातिपदिक)

• असृजः: you released/let loose
• असृजः: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सृज्

• महीः: the great (waters)
• महीः: कर्म
• Type: Noun
• Root: मही (स्त्री. प्रातिपदिक; ‘मह्/महि’ ‘great’)

• अपः: waters
• अपः: कर्म
• Type: Noun
• Root: अप्/आप् (प्रातिपदिक)

• तत्: that
• तत्: (विशेष्य/विधेय)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• वृष्णि: in (your) manly strength
• वृष्णि: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: वृष्णि (प्रातिपदिक; ‘bull-like might/virility’)

• ते: of you/your
• ते: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• शवः: power, might
• शवः: कर्तृ (विधेय-नाम)
• Type: Noun
• Root: शवस् (प्रातिपदिक)

• सद्यः: immediately
• सद्यः: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सद्यस् (अव्यय)

• सः: he/that (one)
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अस्य: of him/of this
• अस्य: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• महिमा: greatness, majesty
• महिमा: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: महिमन् (प्रातिपदिक)

• न: not
• न: (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय-निषेध)

• सन्नशे: vanishes, is lost
• सन्नशे: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नश् (with preverb सम् → सन्नश्) अथवा ‘सन्-नश्’ (Vedic sandhi of सम् + नश्)

• यम्: whom
• यम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य-

• क्षोणीः: the earths/lands (regions)
• क्षोणीः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: क्षोणी (स्त्री. प्रातिपदिक)

• अनु: after, along
• अनु: (क्रियायोग)
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• चक्रदे: followed, ran after
• चक्रदे: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: क्रम् (Vedic: चक्रदे < चक्रदे/चक्रदे = perfect/aorist-like form with reduplication; often from √क्रम् ‘to stride, go’ with preverb अनु) अथवा √कृ (चक्रे) न; अत्र अर्थतः ‘followed/ran after’