Rig Veda 7.59.12 — Mandala 7, Sukta 59, Mantra 12
Sukta 7.59
Rishi: Vasiṣṭha (traditional placement within RV 7.59)
Devata: Rudra (Tryambaka; later Śiva association)
Chandas: Triṣṭubh (commonly assigned; requires metrical confirmation)
Samhita Patha (Devanagari)
त्र्यम्बकं यजामहे सुगन्धिं पुष्टिवर्धनम् । उर्वारुकमिव बन्धनान्मृत्योर्मुक्षीय मामृतात् ॥
Transliteration
tryámbakaṃ yajāmahe sugándhiṃ puṣṭivárdhanam | urvārukám iva bándhanān mṛtyór mukṣīya mā́mṛtāt ||
Translation
Den Dreiäugigen verehren wir im Opfer — den Wohlriechenden, den Mehrer der Fülle. Wie eine reife Gurke (urvāruka) vom Stiel gelöst wird, so möge ich von der Fessel des Todes gelöst werden — doch nicht von der Unsterblichkeit.
Word by Word
त्र्यम्बकम्the three-eyed (Rudra/Śiva)
त्र्यम्बकम्:
कर्म (यजामहे इति क्रियायाः)
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootत्रि-अम्बक (प्रातिपदिक) / अम्बक
यजामहेwe worship / we sacrifice
यजामहे:
क्रिया (कर्तृ-सम्बन्धः: वयम्)
TypeVerb
Rootयज्
सुगन्धिम्fragrant, sweet-smelling
सुगन्धिम्:
कर्म (यजामहे; त्र्यम्बकम् विशेषयति)
TypeAdjective
Rootसु-गन्धि (प्रातिपदिक) / गन्ध
पुष्टिवर्धनम्increasing nourishment/prosperity
पुष्टिवर्धनम्:
कर्म (यजामहे; त्र्यम्बकम् विशेषयति)
TypeAdjective (compound)
Rootपुष्टि-वर्धन (प्रातिपदिक) / वर्ध्
उर्वारुकम्a cucumber / gourd
उर्वारुकम्:
उपमान-रूपेण कर्म (इव-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootउर्वारुक (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
उपमान-निर्देशक (तुलना)
TypeIndeclinable
Rootइव
बन्धनात्from the bond / from bondage
बन्धनात्:
अपादान (मुक्षीय इति क्रियायाः)
TypeNoun
Rootबन्धन (प्रातिपदिक) / बन्ध्
मृत्योःof death
मृत्योः:
सम्बन्ध (बन्धनात् इत्यस्य: ‘मृत्योः बन्धनात्’)
TypeNoun
Rootमृत्यु (प्रातिपदिक)
मुक्षीयmay I be released
मुक्षीय:
क्रिया (प्रार्थना)
TypeVerb
Rootमुच्
माnot; lest
मा:
क्रिया-निषेध-सम्बन्धः (मुक्षीय)
TypeIndeclinable (prohibitive particle)
Rootमा
अमृतात्from immortality
अमृतात्:
अपादान (मा…मुक्षीय: ‘अमृतात्’)
TypeNoun
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.