Rig Veda 7.36.5: Mandala 7, Sukta 36, Mantra 5

Sukta 7.36

Rishi: Vasiṣṭha (traditional for Maṇḍala 7)

Devata: Rudra (explicit in pāda 2; verse may pivot within a multi-deity hymn sequence)

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

Samhita Patha (Devanagari)

यजन्ते अस्य सख्यं वयश्च नमस्विनः स्व ऋतस्य धामन् । वि पृक्षो बाबधे नृभिः स्तवान इदं नमो रुद्राय प्रेष्ठम् ॥

Transliteration

yájante asya sakhyáṃ váyaś ca namasvínaḥ svá ṛtásya dhā́man | ví pṛ́kṣo bābadhe nṛ́bhiḥ stávāna idáṃ námo rudrā́ya préṣṭham ||

Translation

Die Verehrer ehren seine Freundschaft und sein lebenspendendes Wachstum, in der eigenen Wohnstatt des ṛta. Weit breitet sich die stärkende Kraft aus, wenn sie von Menschen gepriesen wird: dies ist die liebste Huldigung an Rudra, dieser Gruß der teuerste.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यजन्ते: they worship / they sacrifice
• यजन्ते: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: यज्

• अस्य: of him / of this (one)
• अस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक: अस्य-रूप)

• सख्यम्: friendship, alliance
• सख्यम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सख्य (प्रातिपदिक)

• वयः: vital strength / vigor (life-force)
• वयः: कर्म (यजन्ते इति सह)
• Type: Noun
• Root: वयस् (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च

• नमस्विनः: the reverent ones / worshippers
• नमस्विनः: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective
• Root: नमस्विन् (प्रातिपदिक)

• स्वः: indeed / of themselves
• स्वः: (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: स्व (अव्यय/निपात; वैदिक)

• ऋतस्य: of ṛta (cosmic order, truth)
• ऋतस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक)

• धामन्: in the abode / station
• धामन्: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: धामन् (प्रातिपदिक)

• वि: apart, forth, widely
• वि: (क्रियाविशेषक)
• Type: Indeclinable
• Root: वि

• पृक्षः: the strong one / the vigorous (hero)
• पृक्षः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: पृक्ष (प्रातिपदिक; वैदिक)

• बाबधे: has become manifest / has grown strong
• बाबधे: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: बाध्

• नृभिः: by men / with heroes
• नृभिः: करण
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक)

• स्तवानः: being praised / praising
• स्तवानः: कर्तृ (पृक्षः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Participle
• Root: स्तु (धातु) → स्तवान (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• इदम्: this
• इदम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम)

• नमः: obeisance, homage
• नमः: कर्म
• Type: Noun
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)

• रुद्राय: to Rudra
• रुद्राय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)

• प्रेष्ठम्: most dear / most excellent
• प्रेष्ठम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रेष्ठ (विशेषण-प्रातिपदिक; ‘प्रिय’ का अतिशय)