Rig Veda 5.50.5: Mandala 5, Sukta 50, Mantra 5

Sukta 5.50

Rishi: Atri (Ātreya)

Devata: Deva as Netṛ and Rathaḥpati (guiding lord of the chariot-movement)

Chandas: Requires verification

Samhita Patha (Devanagari)

एष ते देव नेता रथस्पतिः शं रयिः । शं राये शं स्वस्तय इषःस्तुतो मनामहे देवस्तुतो मनामहे ॥

Transliteration

eṣá te deva netā ráthaspátiḥ śáṁ rayíḥ | śáṁ rāyé śáṁ svastáya iṣáḥ-stutó manāmahe deva-stutó manāmahe ||

Translation

Dies ist dein göttlicher Lenker, o Gott, der Herr des Wagens: Heil (śam) als Reichtum. Heil für unseren Besitz, Heil für unser Wohlergehen; von den Antriebs‑Kräften (iṣáḥ) gepriesen, von den Göttern gepriesen—wir tragen es im Sinn und in der Zustimmung, von den Göttern gepriesen—wir tragen es im Sinn.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• एषः: this (one)
• एषः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: एष (सर्वनाम-प्रातिपदिक) < इदम्-श्रृंखला

• ते: of/for you
• ते: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• देव: O god
• देव: (Address)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• नेता: leader, guide
• नेता: Kartā
• Type: Noun (agent)
• Root: नी (धातु) → नेता (कृदन्त, तृच्/तृन्-कर्तरि)

• रथस्पतिः: lord of the chariot
• रथस्पतिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: रथ + पति (समासः: षष्ठी-तत्पुरुषः)

• शम्: auspiciously; for welfare
• शम्: (Qualifier)
• Type: Indeclinable
• Root: शम् (निपात/अव्यय)

• रयिः: wealth, bounty
• रयिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: रयि (प्रातिपदिक)

• शम्: auspiciously
• शम्: (Qualifier)
• Type: Indeclinable
• Root: शम् (अव्यय)

• राये: for wealth
• राये: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: रयि (प्रातिपदिक)

• शम्: auspiciously
• शम्: (Qualifier)
• Type: Indeclinable
• Root: शम् (अव्यय)

• स्वस्तये: for well-being
• स्वस्तये: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: स्वस्ति (प्रातिपदिक)

• इषः: refreshments, bounties
• इषः: Kartā
• Type: Noun
• Root: इष्/इषा (प्रातिपदिक; ‘refreshment, impulse, bounty’)

• स्तुतः: praised
• स्तुतः: Kartā
• Type: Participle
• Root: स्तु (धातु) → स्तुत (कृदन्त, क्त-प्रत्यय; भूतकर्मणि/कर्मणि प्रयोगः)

• मनामहे: we revere/think of
• मनामहे: (Main action)
• Type: Verb
• Root: मन् (धातु) आत्मनेपदी; वैदिक ‘मनामहे’ = ‘we think/hold (in mind), we revere’

• देवस्तुतः: god-praised
• देवस्तुतः: Karma
• Type: Adjective (compound)
• Root: देव + स्तुत (समासः: कर्मधारय/तत्पुरुष; ‘praised by/for the gods’)

• मनामहे: we revere/think of
• मनामहे: (Main action)
• Type: Verb
• Root: मन् (धातु) आत्मनेपदी

• देवस्तुतः: god-praised
• देवस्तुतः: Karma
• Type: Adjective (compound)
• Root: देव + स्तुत (समास)

• मनामहे: we revere/think of
• मनामहे: (Main action)
• Type: Verb
• Root: मन् (धातु) आत्मनेपदी