Rig Veda 4.35.9: Mandala 4, Sukta 35, Mantra 9

Sukta 4.35

Rishi: Rbhus (collective artisan-seers; associated with the Angirasic current in Book 4)

Devata: Rbhus (Ṛbhavaḥ) in the Soma context; allied to Indra through indriya-powers

Chandas: Trishtubh (probable for RV 4.35; verse shows typical 11-syllable cadence)

Samhita Patha (Devanagari)

यत्तृतीयं सवनं रत्नधेयमकृणुध्वं स्वपस्या सुहस्ताः । तदृभवः परिषिक्तं व एतत्सं मदेभिरिन्द्रियेभिः पिबध्वम् ॥

Transliteration

yat tṛtī́yaṃ sávanam ratnadhéyam ákṛṇudhvam svapasyā́ suhastāḥ | tád ṛbhavaḥ páriṣiktaṃ va etát sáṃ mádebhiḥ indriyébhíḥ pibadhvam ||

Translation

Als ihr die dritte Soma-Pressung, ein schatztragendes Ausgießen, bereitetet, o kunstfertige mit guten Händen und rechtem Wirken — dann, o Ṛbhus, trinkt von diesem, der euch ausgegossen ist, zusammen mit den Rauschen, die die indriya-Kräfte erwecken.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यत्: which/that (relative)
• यत्: सम्बन्ध/विशेषण (अग्रे ‘तत्’ इत्यनेन सह)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• तृतीयम्: the third
• तृतीयम्: कर्म (सवनम् इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: तृतीय (क्रमवाचक-विशेषण)

• सवनम्: Soma-pressing; Soma libation
• सवनम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सवन (प्रातिपदिक; √सु/सव् ‘to press (Soma)’)

• रत्नधेयम्: bestowing treasures; treasure-laden
• रत्नधेयम्: कर्म (सवनम् इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: रत्नधेय (प्रातिपदिक; रत्न + धेय ‘to be placed/assigned’)

• अकृणुध्वम्: you made; you prepared
• अकृणुध्वम्: क्रिया (कर्तरि प्रयोगः)
• Type: Verb
• Root: √कृ (करणे)

• स्वपस्या: with good workmanship; skilled service
• स्वपस्या: कर्तृ-विशेषण (सूहस्ताः इत्यनेन सह ऋभवः प्रति)
• Type: Noun (abstract) / Adjective (as epithet)
• Root: स्वपस्या (प्रातिपदिक; सु- + पस्या/पस् ‘skill/service’)

• सूहस्ताः: you of good hands; deft-handed
• सूहस्ताः: कर्तृ (अकृणुध्वम् इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: सूहस्त (प्रातिपदिक; सु- + हस्त)

• तत्: that
• तत्: कर्म (पिबध्वम् इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ऋभवः: the Rbhus (divine artisans)
• ऋभवः: कर्तृ (पिबध्वम् इत्यस्य सम्बोधन/कर्तृ-निर्देशः)
• Type: Noun (proper/collective)
• Root: ऋभु (प्रातिपदिक; देव-समूह-नाम)

• परिषिक्तम्: poured around; well-sprinkled/filled
• परिषिक्तम्: कर्म (तत् इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Participle (past passive)
• Root: pari-√सिच् (सिञ्चने) → परिषिक्त (कृदन्त)

• वः: of you; your
• वः: सम्बन्ध (एतत्/तत् इत्यस्य ‘your’)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• एतत्: this (very)
• एतत्: कर्म (तत् इत्यस्य अप्पोजिशन/विशेषणवत्)
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सम्: together; fully
• सम्: क्रियाविशेषण (सम्यक्/सह)
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: सम् (उपसर्ग)

• मदेभिः: with exhilarations; with intoxications
• मदेभिः: करण (पानस्य साधन/हेतु-भावः: ‘with exhilarations’)
• Type: Noun
• Root: मद (प्रातिपदिक)

• इन्द्रियेभिः: with Indra-like powers; with strength
• इन्द्रियेभिः: करण (सामर्थ्य/वीर्य-रूपेण)
• Type: Noun
• Root: इन्द्रिय (प्रातिपदिक)

• पिबध्वम्: drink!
• पिबध्वम्: क्रिया (कर्तरि; ऋभवः कर्तारः)
• Type: Verb
• Root: √पा (पाने)