Rig Veda 3.30.6: Mandala 3, Sukta 30, Mantra 6

Sukta 3.30

Rishi: Viśvāmitra Gāthina

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

प्र सू त इन्द्र प्रवता हरिभ्यां प्र ते वज्रः प्रमृणन्नेतु शत्रून् । जहि प्रतीचो अनूचः पराचो विश्वं सत्यं कृणुहि विष्टमस्तु ॥

Transliteration

prá sū́ ta indra pravátā hári-bhyāṃ prá te vájraḥ pramṛṇánn etu śátrūn | jáhi pratī́co anū́caḥ parā́co víśvaṃ satyáṃ kṛṇuhi viṣṭám astu ||

Translation

Zieh nun aus, o Indra, auf dem vorwärts führenden Gefälle mit deinen beiden fahlen (Hari); lass deinen Vajra ausfahren und die Feinde zermalmen. Schlage die Widerstehenden—von vorn, von hinten und von fern; mache das Ganze wahr; es werde die rechte Ordnung fest gegründet.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (upasarga)

• सू: impel, set in motion
• सू: —
• Type: Verb
• Root: सू (dhātu)

• ते: for you
• ते: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (pronominal stem)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (prātipadika)

• प्रवता: with the two streams/descents (downward courses)
• प्रवता: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: प्रवत् (prātipadika)

• हरिभ्याम्: with the two bay steeds
• हरिभ्याम्: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: हरि (prātipadika)

• प्र: forth
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (upasarga)

• ते: your
• ते: Ṣaṣṭhī-sambandha
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (pronominal stem)

• वज्रः: the thunderbolt
• वज्रः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वज्र (prātipadika)

• प्रमृणन्: crushing, smiting
• प्रमृणन्: Kartā (agreeing with वज्रः)
• Type: Verb
• Root: मृण्/मृड् (dhātu) + प्र

• एतु: let it go, let it proceed
• एतु: —
• Type: Verb
• Root: इ (dhātu) + प्र

• शत्रून्: enemies
• शत्रून्: Karma
• Type: Noun
• Root: शत्रु (prātipadika)

• जहि: slay
• जहि: —
• Type: Verb
• Root: हन् (dhātu)

• प्रतीचः: those facing (towards us), adversaries
• प्रतीचः: Karma
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: प्रतीच् (prātipadika)

• अनूचः: those following/after (us), pursuers
• अनूचः: Karma
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: अनूच् (prātipadika)

• पराचः: those turned away/remote (foes)
• पराचः: Karma
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: पराच् (prātipadika)

• विश्वम्: all, the whole
• विश्वम्: Karma
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विश्व (prātipadika)

• सत्यम्: true, real
• सत्यम्: Karma-predicative
• Type: Adjective (used predicatively)
• Root: सत्य (prātipadika)

• कृणुहि: make
• कृणुहि: —
• Type: Verb
• Root: कृ (dhātu)

• विष्टम्: the settled order/abode; the established state
• विष्टम्: Kartā (of अस्तु)
• Type: Noun/Adjective (substantivized)
• Root: विष्ट (prātipadika; from √विश्/√विष् in sense ‘settled/established’, Vedic)

• अस्तु: let it be
• अस्तु: —
• Type: Verb
• Root: अस् (dhātu)