Rig Veda 10.99.3: Mandala 10, Sukta 99, Mantra 3

Sukta 10.99

Devata: Indra (heroic winner of svàr and vāja)

Samhita Patha (Devanagari)

स वाजं यातापदुष्पदा यन्त्स्वर्षाता परि षदत्सनिष्यन् । अनर्वा यच्छतदुरस्य वेदो घ्नञ्छिश्नदेवाँ अभि वर्पसा भूत् ॥

Transliteration

sá vā́jaṃ yā́tā́páduṣpadā́ yáṇ svàrṣātā́ párī ṣadat saniṣyán | anarvā́ yác chatádurasya védo ghnáñ chiśnádevā̃́ abhi várpasā bhū́t ||

Translation

Er geht zum Vāja, die schweren Tritte durchschreitend; die Sonnenwelt gewinnend setzt er sich nieder, nach Gewinn verlangend. Als der Unwankende, der Veda—der Wissende—der hunderttorigen Feste die Truggötter niederschlug, da trat er hervor in überwältigender Gestalt.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स

• वाजम्: prize; strength; booty
• वाजम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वाज (प्रातिपदिक)

• यात: went; set forth
• यात: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)

• अपदुष्पदाः: with unhindered/unslipping steps; not having bad footing
• अपदुष्पदाः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: अपदुष्पद (प्रातिपदिक: a- + पद + दुष् + पद)

• यन्: which (thing)
• यन्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• स्वः: heaven; the sunlit world
• स्वः: Karma
• Type: Noun
• Root: स्वर्/स्वः (प्रातिपदिक)

• षाता: won; conquered
• षाता: (क्रिया)
• Type: Verb (participle-like finite form in Vedic usage)
• Root: शा/क्षि? (धातु) → √शा ‘to win/overcome’ (Vedic) अथवा √क्षि/√शि (विवाद्य)

• परि: around; all about
• परि: Adhikaraṇa (पर्याय-देश/परितः)
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• षदत्: sitting; taking seat
• षदत्: Kartā
• Type: Verb (present participle)
• Root: सद् (धातु)

• सनिष्यन्: intending to win; about to gain
• सनिष्यन्: Kartā
• Type: Verb (future/intentive participle)
• Root: सन्/सो (धातु) ‘to win, gain’ → सनिṣ्य (इच्छार्थ/भविष्यत्-प्रवृत्तिः)

• अनर्वा: unfailing; not sluggish/weak
• अनर्वा: Kartā
• Type: Adjective
• Root: अनर्वन् (प्रातिपदिक: a- + नर्वन्)

• यत्: which
• यत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• शतदुरस्य: of the hundred-doored (fortress/stronghold)
• शतदुरस्य: Sambandha (genitive)
• Type: Noun/Adjective (tatpuruṣa)
• Root: शतदुर (प्रातिपदिक: शत + दुर ‘gate/door’)

• वेदः: the knower; knowledge
• वेदः: Kartā
• Type: Noun
• Root: विद् (धातु) → वेद (प्रातिपदिक)

• घ्नन्: striking; slaying
• घ्नन्: Kartā
• Type: Verb (present participle)
• Root: हन् (धातु)

• शिश्नदेवान्: the ‘phallus-worshipping’ (hostile) beings
• शिश्नदेवान्: Karma
• Type: Noun
• Root: शिश्नदेव (प्रातिपदिक: शिश्न + देव)

• अभि: towards; against
• अभि: (दिशा/प्रत्यभिमुखता)
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• वर्पसा: with (his) form/beauty; with mightful appearance
• वर्पसा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: वर्पस् (प्रातिपदिक)

• भूत्: became; came to be
• भूत्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)