Rig Veda 10.92.11: Mandala 10, Sukta 92, Mantra 11

Sukta 10.92

Devata: Viśve Devāḥ (All-Gods enumeration: Dyāvāpṛthivī, Nārāśaṃsa, Yama, Aditi, Tvaṣṭṛ, Draviṇodā, Ṛbhukṣan, Maruts, Viṣṇu)

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

Samhita Patha (Devanagari)

ते हि द्यावापृथिवी भूरिरेतसा नराशंसश्चतुरङ्गो यमोऽदितिः । देवस्त्वष्टा द्रविणोदा ऋभुक्षणः प्र रोदसी मरुतो विष्णुरर्हिरे ॥

Transliteration

te hi dyāvāpṛthivī bhūri-retasā narāśaṃsaś catur-aṅgo yamo 'ditiḥ | devas tvaṣṭā draviṇodā ṛbhukṣaṇaḥ pra rodasī maruto viṣṇur arhire ||

Translation

Denn sie — Himmel und Erde, reich an schöpferischem Samen; Nārāśaṃsa, die viergliedrige Macht; Yama und Aditi; der göttliche Tvaṣṭṛ, der Spender des Reichtums, Ṛbhukṣan; und die Maruts und Viṣṇu — sie alle haben die weiten Welten verdient und gefestigt für die voranschreitende Seele.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ते: they
• ते: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हि: indeed, for
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• द्यावापृथिवी: Heaven-and-Earth
• द्यावापृथिवी: Kartā
• Type: Noun (dual compound)
• Root: द्यावापृथिवी (समाहार-द्वन्द्वः: द्यौ + पृथिवी)

• भूरि: much, abundant
• भूरि: —
• Type: Adjective/Indeclinable (quantifier)
• Root: भूरि (प्रातिपदिक)

• रेतसा: with seed/seminal power
• रेतसा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: रेतस् (प्रातिपदिक)

• नराशंसः: Narāśaṃsa (the praise of men / a deity)
• नराशंसः: Kartā
• Type: Noun (proper)
• Root: नराशंस (प्रातिपदिक; देवता-नाम)

• चतुरङ्गः: four-limbed / fourfold
• चतुरङ्गः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: चतुरङ्ग (प्रातिपदिक)

• यमः: Yama
• यमः: Kartā
• Type: Noun (proper)
• Root: यम (प्रातिपदिक; देवता-नाम)

• अदितिः: Aditi
• अदितिः: Kartā
• Type: Noun (proper)
• Root: अदिति (प्रातिपदिक; देवता-नाम)

• देवः: the god
• देवः: Kartā
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• त्वष्टा: Tvaṣṭṛ
• त्वष्टा: Kartā
• Type: Noun (proper)
• Root: त्वष्टृ (प्रातिपदिक; देवता-नाम)

• द्रविणोदाः: wealth-giver
• द्रविणोदाः: Kartā
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: द्रविणोद (प्रातिपदिक; बहुव्रीहिः/उपपद-समासः: द्रविण + दा)

• ऋभुक्षणः: R̥bhukṣan
• ऋभुक्षणः: Kartā
• Type: Noun (proper)
• Root: ऋभुक्षण (प्रातिपदिक; देवता-नाम)

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• रोदसी: the two worlds (heaven and earth)
• रोदसी: Karma
• Type: Noun (dual)
• Root: रोदसी (प्रातिपदिक; द्वन्द्व-युग्म ‘द्यौः-पृथिवी’)

• मरुतः: the Maruts
• मरुतः: Kartā
• Type: Noun (proper)
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक; देवता-नाम)

• विष्णुः: Viṣṇu
• विष्णुः: Kartā
• Type: Noun (proper)
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक; देवता-नाम)

• अर्हिरे: they have deserved / were worthy
• अर्हिरे: —
• Type: Verb
• Root: अर्ह् (धातु)