Rig Veda 10.48.8 — Mandala 10, Sukta 48, Mantra 8

Sukta 10.48

Rishi: Indra (self-proclaiming voice)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires scan)

Samhita Patha (Devanagari)

अहं गुङ्गुभ्यो अतिथिग्वमिष्करमिषं न वृत्रतुरं विक्षु धारयम् । यत्पर्णयघ्न उत वा करञ्जहे प्राहं महे वृत्रहत्ये अशुश्रवि ॥

Transliteration

aháṃ guṅgúbhyo atithigvámiṣkarám íṣaṃ ná vṛtratúraṃ vikṣú dhārayam | yát parṇayaghná utá vā karañjahé práháṃ mahé vṛtrahátye áśuśravi ||

Translation

Für die Völker hielt ich eine tragende Macht aufrecht — Atithigva, eine Nahrung, gleich der Kraft, die Vṛtra niederdrückt. Als ich den Parṇaya erschlug, oder in der Schlacht bei Karañja, da ging mein Ruhm aus in der großen Vṛtra‑Tötung, der Vṛtra‑Schlacht (Vṛtrahatya).

Word by Word

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• गुङ्गुभ्यः: from the Guṅgus (a people/tribe)
• गुङ्गुभ्यः: अपादान
• Type: Noun
• Root: गुङ्गु-

• अतिथिग्वम्: Atithigva (name of a man/hero)
• अतिथिग्वम्: कर्म
• Type: Proper noun (epithet/name)
• Root: अतिथिग्व-

• इष्करम्: Iṣkara (name of a man/foe)
• इष्करम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: इष्कर-

• इषम्: refreshment, nourishment, strength
• इषम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: इष् / इषा

• न: like, as
• न: —
• Type: Particle
• Root: न

• वृत्रतुरम्: Vṛtra-conquering, Vṛtra-smiting
• वृत्रतुरम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: वृत्र-तुर-

• विक्षु: among the clans/settlements
• विक्षु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: विś्

• धारयम्: I held, I maintained
• धारयम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: धृ

• यत्: which, that
• यत्: सम्बन्ध
• Type: Relative pronoun
• Root: यद्

• पर्णयघ्नः: the slayer of the Paṇis/Parṇayas
• पर्णयघ्नः: कर्तृ
• Type: Kṛdanta (agent noun)
• Root: पर्णय-घ्न-

• उत: and also
• उत: —
• Type: Particle
• Root: उत

• वा: or
• वा: —
• Type: Particle
• Root: वा

• करञ्जहे: at/with Karañjaha (name/place)
• करञ्जहे: अधिकरण
• Type: Proper noun (name)
• Root: करञ्जह-

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Preverb
• Root: प्र

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• महे: for the great one / for greatness
• महे: सम्प्रदान
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: महि-

• वृत्रहत्ये: in the slaying of Vṛtra
• वृत्रहत्ये: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: वृत्र-हत्य-

• अशुश्रवि: I became renowned / I was heard of
• अशुश्रवि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: श्रु (with preverb आ- implied in sense ‘be famed’)