Rig Veda 10.3.5: Mandala 10, Sukta 3, Mantra 5

Sukta 10.3

Devata: Agni

Samhita Patha (Devanagari)

स्वना न यस्य भामासः पवन्ते रोचमानस्य बृहतः सुदिवः । ज्येष्ठेभिर्यस्तेजिष्ठैः क्रीळुमद्भिर्वर्षिष्ठेभिर्भानुभिर्नक्षति द्याम् ॥

Transliteration

svanā́ ná yásya bhā́māsaḥ pávente rócamānasya bṛhatáḥ su-dívaḥ | jyéṣṭhebhiḥ yás téjiṣṭhaiḥ krīḷumád-bhiḥ várṣiṣṭhebhiḥ bhā́nu-bhir nákṣati dyā́m ||

Translation

Wie tönende Ströme fließen seine Strahlen — des leuchtenden Großen, des Himmels in guter Weite. Mit den ältesten, glühendsten, spielend-mächtigen, reichlichsten Lichtbündeln erreicht und ergreift er den Himmel des Lichts.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• स्व॒ना: with/like a sound; by a roar
• स्व॒ना: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: स्वन (प्रातिपदिक) / √स्वन् (धातु: शब्दे)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• यस्य: whose
• यस्य: Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• भामा॑सः: splendours, radiances
• भामा॑सः: Kartā
• Type: Noun
• Root: भाम (प्रातिपदिक)

• पव॑न्ते: flow, stream forth, purify themselves
• पव॑न्ते: —
• Type: Verb
• Root: √पू (पवते) / √पु (पवने, शुद्धौ)

• रोच॑मानस्य: of the shining one
• रोच॑मानस्य: Sambandha
• Type: Adjective (participle)
• Root: रोचमान (कृदन्त; √रुच्/√रोच् दीप्तौ)

• बृह॒तः: of the great
• बृह॒तः: Sambandha
• Type: Adjective
• Root: बृहन्त् (प्रातिपदिक)

• सु॒दिवः: of good heaven / of bright heaven
• सु॒दिवः: Sambandha
• Type: Adjective
• Root: सुदिव् (प्रातिपदिक: सु- + दिव्/द्यौ ‘sky, heaven’)

• ज्येष्ठे॑भिः: with the eldest/foremost
• ज्येष्ठे॑भिः: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: ज्येष्ठ (प्रातिपदिक)

• यः: who
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• तेजि॑ष्ठैः: with the most brilliant
• तेजि॑ष्ठैः: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: तेजिष्ठ (प्रातिपदिक; superlative of तेजस्/तेजिन्)

• क्रीळु॒मद्भिः: with the sportive/playing ones
• क्रीळु॒मद्भिः: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: क्रीळुमत् (प्रातिपदिक; ‘sportive, playful’)

• वर्षि॑ष्ठेभिः: with the mightiest
• वर्षि॑ष्ठेभिः: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: वर्षिष्ठ (प्रातिपदिक; superlative of वृश्/वर्ष ‘strong, mighty’)

• भा॒नुभिः: with rays, beams
• भा॒नुभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: भानु (प्रातिपदिक)

• नक्ष॑ति: reaches, attains
• नक्ष॑ति: —
• Type: Verb
• Root: √नक्ष् (व्याप्तौ/प्रापणे; ‘to reach, attain’)

• द्याम्: the heaven, the sky
• द्याम्: Karma
• Type: Noun
• Root: द्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)