Rig Veda 10.108.6 — Mandala 10, Sukta 108, Mantra 6
Sukta 10.108
Rishi: Saramā / inspired speech in dialogue
Devata: Bṛhaspati (explicit), with Indra in the background
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
असेन्या वः पणयो वचांस्यनिषव्यास्तन्वः सन्तु पापीः । अधृष्टो व एतवा अस्तु पन्था बृहस्पतिर्व उभया न मृळात् ॥
Transliteration
asen्यā́ vaḥ paṇayo vácāṃsy aniṣavyā́s tanváḥ santu pāpī́ḥ | ádhṛṣṭo va etávā astu pánthā bṛ́haspátir va ubhayā́ ná mṛḷāt ||
Translation
Oh Paṇis, ohne Heer sind eure Worte; untauglich seien eure Leiber, und offenbar werde euer Übel. Unangreifbar sei der Weg, den ihr geht; möge Bṛhaspati euch auf keiner der beiden Seiten Zuflucht gewähren.
Word by Word
असेन्याःnot to be won/overpowered (unassailable)
असेन्याः:
विशेषण (कर्तृ/विधेय-सम्बन्धः) — ‘तन्वः’ इत्यस्य
TypeAdjective
Rootअ-सेन्य (प्रातिपदिक; न-सेन्य)
वःof you / your
वः:
सम्बन्ध (genitive) — ‘पणयः/तन्वः/पन्थाः/वचांसि’ इत्यादिषु
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
पणयःthe Paṇis (niggardly demons/hoarders)
पणयः:
कर्तृ (अस्तु/सन्तु इत्यस्य) — संबोधनार्थेऽपि
TypeNoun
Rootपणि (प्रातिपदिक)
वचांसिwords, speeches
वचांसि:
विधेय/कर्म (सन्तु इत्यस्य) — ‘वचांसि … सन्तु’
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
अनिषव्याःnot to be approached/attacked; unassailable
अनिषव्याः:
विशेषण — ‘तन्वः’ इत्यस्य
TypeAdjective
Rootअ-निषव्य (प्रातिपदिक; न-निषव्य)
तन्वःbodies, persons
तन्वः:
कर्तृ (सन्तु) / विधेय-आश्रय
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
सन्तुlet (them) be
सन्तु:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
पापीःevil, sinful
पापीः:
विधेय-विशेषण — ‘तन्वः … पापीः (सन्तु)’
TypeAdjective
Rootपाप (प्रातिपदिक)
अधृष्टःunassailed, unharmed
अधृष्टः:
विधेय-विशेषण — ‘पन्थाः’ इत्यस्य
TypeAdjective
Rootअ-धृष्ट (प्रातिपदिक; न-धृष्ट)
वःof you / your
वः:
सम्बन्ध (genitive) — ‘पन्थाः’ इत्यस्य
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
एतवाfor going, as a way of passage
एतवा:
क्रियाविशेषण (पन्थाः/अस्तु इत्यस्य) — गत्यर्थे
TypeIndeclinable
Rootएतवा (अव्यय; प्राचीन-प्रयोगः)
अस्तुlet it be
अस्तु:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
पन्थाःpath, way
पन्थाः:
कर्तृ/विधेय-आश्रय (अस्तु)
TypeNoun
Rootपथिन्/पन्था (प्रातिपदिक)
बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
कर्तृ (मृळात्)
TypeNoun (proper/theonym)
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
वःyou (pl.)
वः:
कर्म (मृळात्) — ‘you’
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
उभयाin both ways, on both sides
उभया:
क्रियाविशेषण — ‘मृळात्’ (in both ways / on both sides)
TypeAdjective (used adverbially)
Rootउभय (प्रातिपदिक)
नnot
न:
निषेधक
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
मृळात्let (him) be gracious / show mercy
मृळात्:
क्रिया
TypeVerb
Rootमृळ् (धातु; मृड्/मृळ् ‘to be gracious, to show mercy’)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.