Rig Veda 10.103.6: Mandala 10, Sukta 103, Mantra 6

Sukta 10.103

Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

गोत्रभिदं गोविदं वज्रबाहुं जयन्तमज्म प्रमृणन्तमोजसा । इमं सजाता अनु वीरयध्वमिन्द्रं सखायो अनु सं रभध्वम् ॥

Transliteration

gotrabhídaṃ govídaṃ vájrabāhuṃ jáyantam ájma pramṛṇántam ójasā | imáṃ sajātā́ ánu vīrayadhvam índraṃ sakhāyo ánu sáṃ rabhadhvam ||

Translation

Der Brecher der Umfriedungen, der Finder der Strahlen, der mit dem Vajra‑Arm; siegreich, im Ansturm mit Kraft zermalmend: folgt ihm, o verwandte Mächte; werdet heldenhaft nach ihm; o Gefährten, ergreift gemeinsam Indra.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• गोत्रभिदम्: the breaker of forts/clans (गोत्रs)
• गोत्रभिदम्: कर्म (इन्द्रम्-विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective (compound)
• Root: गोत्र- + भिद् (√भिद् ‘to split, break’)

• गोविदम्: finder/winner of cows
• गोविदम्: कर्म (इन्द्रम्-विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective (compound)
• Root: गो- + विद् (√विद् ‘to find/know’)

• वज्रबाहुम्: whose arm bears the thunderbolt
• वज्रबाहुम्: कर्म (इन्द्रम्-विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective (compound)
• Root: वज्र- + बाहु

• जयन्तम्: conquering, victorious
• जयन्तम्: कर्म (इन्द्रम्-विशेषणरूपेण)
• Type: Participle
• Root: √जि ‘to conquer’

• अज्म: in the battle-course / in the fray
• अज्म: अधिकारण (क्रियायाः देश/विषय-निर्देशः)
• Type: Indeclinable (adverbial accusative)
• Root: अज्मन् (प्रातिपदिक) / अव्यय-प्रयोग

• प्रमृणन्तम्: crushing, smiting down
• प्रमृणन्तम्: कर्म (इन्द्रम्-विशेषणरूपेण)
• Type: Participle
• Root: प्र + √मृण्/मृड् (वेद. √मृण् ‘to crush, destroy’)

• ओजसा: with strength, by might
• ओजसा: करण (बलरूपेण साधनम्)
• Type: Noun
• Root: ओजस्

• इमम्: this (one)
• इमम्: कर्म (अनु-गमनस्य/अनुयाने लक्ष्यः)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम)

• सजाता: O kindred/brothers (born together)
• सजाता: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: स- + जात (√जन् ‘to be born’)

• अनु: after, following
• अनु: (क्रियाविशेषण/उपसर्ग) — ‘after, along’
• Type: Indeclinable (preverb/adverb)
• Root: अनु

• वीरयध्वम्: rouse (yourselves), set forth (in valor)
• वीरयध्वम्: कर्तृ (यूयम्)
• Type: Verb
• Root: √ईर्/ईरय् (वेद. caus. ‘to set in motion, rouse’)

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: कर्म (अनु-गमन/अनु-सम्-रभ् इत्यस्य लक्ष्यः)
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र

• सखायः: friends, comrades
• सखायः: कर्तृ (रभध्वम्-क्रियायाः)
• Type: Noun
• Root: सखि

• अनु: after, following
• अनु: (क्रियाविशेषण/उपसर्ग)
• Type: Indeclinable (preverb/adverb)
• Root: अनु

• सम्: together, wholly
• सम्: (उपसर्ग) — ‘together, wholly’
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: सम्

• रभध्वम्: take hold (of), rally to, join (him)
• रभध्वम्: कर्तृ (यूयम्/सखायः)
• Type: Verb
• Root: सम् + अनु + √रभ् ‘to seize, grasp, take hold’