Rig Veda 1.44.3: Mandala 1, Sukta 44, Mantra 3

Sukta 1.44

Devata: Agni

Samhita Patha (Devanagari)

अद्या दूतं वृणीमहे वसुमग्निं पुरुप्रियम् । धूमकेतुं भाऋजीकं व्युष्टिषु यज्ञानामध्वरश्रियम् ॥

Transliteration

adyā́ dūtáṃ vṛṇīmahe vásum agníṃ purupriyám | dhūmakétuṃ bhā́ṛjīkaṃ vyùṣṭiṣu yajñā́nām adhvaraśríyam ||

Translation

Heute erwählen wir zum Boten den guten Schatz: Agni, den Vielgeliebten; den Rauchbannertragenden, strahlend-scharfen — die Schönheit der Opfer in den sich entfaltenden Morgenröten, den Glanz, der den Ritus auf seinem Weg geleitet.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अद्य: today, now
• अद्य: Adhikaraṇa (काल-अधिकारण)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)

• दूतम्: messenger
• दूतम्: Karma
• Type: Noun
• Root: दूत (प्रातिपदिक)

• वृणीमहे: we choose
• वृणीमहे: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: √वृ (वृणीते) ‘to choose’

• वसुम्: good/wealth-bringing, excellent
• वसुम्: Karma (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: वसु (प्रातिपदिक)

• अग्निम्: Agni (fire-god)
• अग्निम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• पुरुप्रियम्: dear to many, much-beloved
• पुरुप्रियम्: Karma (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: पुरु-प्रिय (समास; प्रातिपदिक)

• धूमकेतुम्: smoke-bannered (Agni), having smoke as a sign
• धूमकेतुम्: Karma (विशेषण-रूपेण)
• Type: Noun
• Root: धूम-केतु (समास; प्रातिपदिक)

• भाऋजीकम्: bright, radiant (epithet)
• भाऋजीकम्: Karma (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: भाऋजीक (प्रातिपदिक; वैदिक विशेषण)

• व्युष्टिषु: at the dawns, in the breakings of day
• व्युष्टिषु: Adhikaraṇa (देश/काल-अधिकारण)
• Type: Noun
• Root: व्युष्टि (प्रातिपदिक)

• यज्ञानाम्: of the sacrifices
• यज्ञानाम्: Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• अध्वरश्रियम्: the glory/beauty of the rite (adhvara)
• अध्वरश्रियम्: Karma (विशेषण-रूपेण)
• Type: Noun/Adjective
• Root: अध्वर-श्री (समास; प्रातिपदिक)