Rig Veda 1.166.9 — Mandala 1, Sukta 166, Mantra 9
Sukta 1.166
Rishi: Agastya
Devata: Maruts
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
विश्वानि भद्रा मरुतो रथेषु वो मिथस्पृध्येव तविषाण्याहिता । अंसेष्वा वः प्रपथेषु खादयोऽक्षो वश्चक्रा समया वि वावृते ॥
Transliteration
viśvāni bhadrā maruto ratheṣu vo mithaspṛdhyāiva taviṣāṇy āhitā | aṃseṣvā vaḥ pra-patheṣu khādayo 'kṣo vaś cakrā samayā vi vavṛte ||
Translation
Alle heilvollen Kräfte sind auf eure Wagen gesetzt, o Maruts, als stünden sie im gegenseitigen Wettstreit der Stärke. Auf euren Schultern, auf den voranstrebenden Pfaden, sind die beißenden Schneiden; eure Achse und eure Räder rollen gemeinsam dahin, im vollkommenen Takt der Zeit.
Word by Word
विश्वानिall
विश्वानि:
कर्म (भद्रा इति विशेष्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
भद्राauspicious (things/powers)
भद्रा:
कर्म (आहितानि इति कर्मपदम्)
TypeAdjective
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
मरुतःO Maruts
मरुतः:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
रथेषुin (your) chariots
रथेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
वःof you / your
वः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
मिथःmutually
मिथः:
अधिकरण/रीति (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमिथस् (अव्यय)
स्पृध्यas if in rivalry/competition
स्पृध्य:
हेतु/रीति (उपमानपदस्य अङ्गम्)
TypeVerbal adjective/participle (indeclinable-like in compound)
Rootस्पृध् (धातु) → स्पृध्य (कृदन्त, ल्यप्/तुमुनादि-प्रयोगः; वैदिके ‘-य’ रूपम्)
इवlike, as if
इव:
उपमान-द्योतक
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
तविषाणिmighty powers/forces
तविषाणि:
कर्म (आहितानि इति)
TypeNoun
Rootतविष (प्रातिपदिक)
आहितानिplaced, set (upon you/therein)
आहितानि:
कर्म (विश्वानि भद्रा… तविषाणि—एतानि)
TypeParticiple
Rootआ-धा (धातु) → आहित (कृदन्त, क्त)
अंसेषुon the shoulders
अंसेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootअंस (प्रातिपदिक)
वाor
वा:
विकल्प
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
वःof you / your
वः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
प्रपथेषुon the forward paths / highways
प्रपथेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootप्रपथ (प्रातिपदिक)
खादयःthe ‘khādi’ fittings (chariot-parts)
खादयः:
कर्ता (वि वावृते इति क्रियायाः)
TypeNoun
Rootखादि (प्रातिपदिक; ‘खादि’ = अलङ्कार/उपकरणविशेषः, वैदिके रथाङ्गेषु कील/खादि-नाम)
अक्षःthe axle
अक्षः:
कर्ता (वि वावृते इति)
TypeNoun
Rootअक्ष (प्रातिपदिक)
वःof you / your
वः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
चक्राthe wheels
चक्रा:
कर्ता (वि वावृते इति)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक)
समयाtogether / in due order
समया:
करण/रीति (यथा ‘समया’ = together, in due course)
TypeIndeclinable (adverbial instrumental) / Noun-form used adverbially
Rootसमय (प्रातिपदिक) / सम्-अय (धात्वर्थ-निष्पन्नः; ‘समया’ = सम्यक्/एकस्मिन् काले)
विapart, forth (intensifier/distributor)
वि:
क्रियाविशेषण (वावृते इति)
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
वावृतेrolls/turns (keeps revolving)
वावृते:
क्रिया
TypeVerb
Rootवृ (धातु; वैदिके पुनरुक्त-प्रयोगः ‘वा-वृ’)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.