Rig Veda 1.156.4: Mandala 1, Sukta 156, Mantra 4

Sukta 1.156

Rishi: Dīrghatamas Aucathya (traditional for RV 1.156)

Devata: Viṣṇu (with associated powers: Varuṇa, Aśvins, Maruts)

Chandas: Triṣṭubh (probable, based on RV 1.156 general metrical pattern)

Samhita Patha (Devanagari)

तमस्य राजा वरुणस्तमश्विना क्रतुं सचन्त मारुतस्य वेधसः । दाधार दक्षमुत्तममहर्विदं व्रजं च विष्णुः सखिवाँ अपोर्णुते ॥

Transliteration

tám asya rājā váruṇas tám aśvínā krátum sacanta mārútasya védhasaḥ | dādhā́ra dákṣam uttamáṃ áhār-vidaṃ vrjáṃ ca víṣṇuḥ sákhivā́n apa-ūrṇute ||

Translation

Seiner nimmt König Varuṇa die königliche Obhut an; an seinen wirksamen Willen (krátu) schließen sich die Aśvins; die marutische, weise Seherkraft trägt das höchste Unterscheiden, das den Tag findet. Und Viṣṇu, der Freund, enthüllt ihm auch den lichtvollen Bezirk (vraja).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तमस्य: of the darkness / of the dark (one)
• तमस्य: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun/Pronoun
• Root: तम (प्रातिपदिक) + अस्य (सर्वनाम-षष्ठी)

• राजा: king
• राजा: कर्तृ (subject) (appositional)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• वरुणः: Varuṇa
• वरुणः: कर्तृ (subject) (apposition to राजा)
• Type: Noun (Proper)
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• तमः: darkness
• तमः: कर्म (object)
• Type: Noun
• Root: तमस् (प्रातिपदिक)

• अश्विना: the Aśvins
• अश्विना: कर्तृ (co-subject)
• Type: Noun (Proper, dual)
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक; dual deity)

• क्रतुम्: resolve / sacred power / plan
• क्रतुम्: कर्म (object)
• Type: Noun
• Root: क्रतु (प्रातिपदिक)

• सचन्ते: they accompany / they join
• सचन्ते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √सच् (सचते) ‘to accompany, to join’

• मारुतस्य: of the Marut / Maruta
• मारुतस्य: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Adjective/Noun
• Root: मारुत (प्रातिपदिक)

• वेधसः: of the wise one / of the ordainer
• वेधसः: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: वेधस् (प्रातिपदिक) ‘wise one, disposer’

• दाधार: has held / upheld
• दाधार: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √धृ (धारयति) ‘to hold, support’

• दक्षम्: strength / skill
• दक्षम्: कर्म (object)
• Type: Noun
• Root: दक्ष (प्रातिपदिक) ‘skill, strength’

• उत्तमम्: highest / best
• उत्तमम्: कर्म (object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक; superlative of उद्/उत् + तम)

• अहर्विदम्: knowing the day / day-finding
• अहर्विदम्: कर्म (object-qualifier)
• Type: Adjective (Kṛdanta compound)
• Root: अहर् + विद् (कृदन्त-समास; ‘day-knowing’)

• व्रजम्: the enclosure / cattle-pen
• व्रजम्: कर्म (object)
• Type: Noun
• Root: व्रज (प्रातिपदिक) ‘enclosure, pen, stall’

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• विष्णुः: Viṣṇu
• विष्णुः: कर्तृ (subject)
• Type: Noun (Proper)
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)

• सखिवान्: having (them) as friends / friendly
• सखिवान्: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सखि + वत् (प्रातिपदिक; possessive ‘having as friend’)

• अपोर्णुते: opens / uncovers
• अपोर्णुते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अप + √वृ (वृणोति/वृणुते) ‘to open, uncover’