HomeRig VedaMandala 1Sukta 141Mantra 12
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 12

Sukta 1.141

Rishi: Dīrghatamas Āucathya (traditional)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify)

उत नः सुद्योत्मा जीराश्वो होता मन्द्रः शृणवच्चन्द्ररथः । स नो नेषन्नेषतमैरमूरोऽग्निर्वामं सुवितं वस्यो अच्छ ॥

उ॒त न॑: सु॒द्योत्मा॑ जी॒राश्वो॒ होता॑ म॒न्द्रः शृ॑णवच्च॒न्द्रर॑थः । स नो॑ नेष॒न्नेष॑तमै॒रमू॑रो॒ऽग्निर्वा॒मं सु॑वि॒तं वस्यो॒ अच्छ॑ ॥

utá naḥ su-dyótmā jīrā́śvo hótā mandráḥ śṛṇavac candrá-rathaḥ | sá no néṣan néṣa-tamaiḥ amū́ro 'gnír vā́maṃ su-vitáṃ vásyo áccha ||

Und möge unser hell aufflammender Hotar, der schnellrossige, der freudige mit glänzendem Wagen, uns erhören. Möge Agni, unverwirrt, uns durch die besten Führer zum lieben, glückbringenden Weg geleiten, zum noch erleseneren Gut.

उ॒त । नः॒ । सु॒ऽद्योत्मा॑ । जी॒रअ॑श्वः । होता॑ । म॒न्द्रः । शृ॒ण॒व॒त् । च॒न्द्रऽर॑थः । सः । नः॒ । ने॒ष॒त् । नेष॑ऽतमैः । अमू॑रः । अ॒ग्निः । वा॒मम् । सु॒ऽवि॒तम् । वस्यः॑ । अच्छ॑ ॥उत । नः । सुद्योत्मा । जीरअश्वः । होता । मन्द्रः । शृणवत् । चन्द्ररथः । सः । नः । नेषत् । नेषतमैः । अमूरः । अग्निः । वामम् । सुवितम् । वस्यः । अच्छ ॥uta | naḥ | su-dyotmā | jīraaśvaḥ | hotā | mandraḥ | śṛṇavat | candra-rathaḥ | saḥ | naḥ | neṣat | neṣa-tamaiḥ | amūraḥ | agniḥ | vāmam | su-vitam | vasyaḥ | accha

उतand, also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत
नःof us, our
नः:
सम्बन्ध (possessor) / अस्माकम्
TypePronoun
Rootअस्मद्
सुद्योत्माbrightly shining
सुद्योत्मा:
कर्तृ (as epithet of the subject)
TypeAdjective (epithet)
Rootसु- + द्योत्मन् (from √द्यु/द्योत् ‘shine’)
जीराश्वःhaving swift/impetuous horses
जीराश्वः:
कर्तृ (epithet)
TypeAdjective (epithet)
Rootजीर- + अश्व (a bahuvrīhi/tatpuruṣa epithet)
होताthe Hotṛ-priest / invoker
होता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootहोतृ (from √हु ‘sacrifice, invoke’)
मन्द्रःgladdening, pleasant
मन्द्रः:
कर्तृ (qualifier)
TypeAdjective
Rootमन्द्र
शृणवत्let (him) hear
शृणवत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√श्रु (शृणोति ‘hear’)
चन्द्ररथःhe of the shining chariot
चन्द्ररथः:
कर्तृ (epithet)
TypeNoun (compound epithet)
Rootचन्द्र- + रथ
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद्
नःus
नः:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद्
नेषत्let (him) lead
नेषत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√नी (nayati ‘lead’)
निषतमैःwith the most present/nearest (helpers)
निषतमैः:
करण
TypeAdjective
Rootनिषत-तम (superlative from नि-√सद ‘sit down, be present’)
अमूरःunerring, not deluded
अमूरः:
कर्तृ (qualifier)
TypeAdjective
Rootअमूर (Vedic adj.; ‘not foolish/undeluded’, often of Agni)
अग्निःAgni
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि
वामम्good, desirable (boon)
वामम्:
कर्म
TypeAdjective/Noun
Rootवाम
सुवितम्good fortune, right course
सुवितम्:
कर्म (goal to be led to)
TypeNoun
Rootसु- + वित (from √विद/√वित् ‘find, obtain’; ‘good finding/prosperity’)
वस्यःbetter, more excellent
वस्यः:
कर्म
TypeAdjective (comparative)
Rootवस्यस् (comparative of वसु ‘good’)
अच्छtowards
अच्छ:
TypeIndeclinable
Rootअच्छ