Rig Veda 1.126.3: Mandala 1, Sukta 126, Mantra 3

Sukta 1.126

Rishi: Kakṣīvān Dairghatamasa

Devata: Dānastuti to patron (continuation)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

उप मा श्यावाः स्वनयेन दत्ता वधूमन्तो दश रथासो अस्थुः । षष्टिः सहस्रमनु गव्यमागात्सनत्कक्षीवाँ अभिपित्वे अह्नाम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.126.3

Transliteration

úpa mā śyāvā́ḥ svanáyena dattā́ vadhū́manto dáśa ráthāso asthuḥ | ṣaṣṭíḥ sahásram ánu gavyám ā́gāt sánat kakṣī́vān abhipitvé áhnām ||

Translation

Zu mir kamen die dunkelbraunen Gaben heran, mit ihrem eigenen Klang dargebracht; zehn Wagen standen da, brautvoll an Fülle. Sechzigtausend folgten als strahlendes „Vieh“; und Kakṣīvān gewann dauerhaft die Gemeinschaft der Tage, in ihrer Nähe.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उप: near, up to
• उप: —
• Type: Indeclinable
• Root: उप (उपसर्ग/निपात)

• मा: me
• मा: Karma
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (अहम्-प्रातिपदिक)

• श्यावाः: dark ones (dark horses)
• श्यावाः: Kartā
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: श्याव (प्रातिपदिक)

• स्वनयेन: with a sound/whinnying
• स्वनयेन: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: स्वन (प्रातिपदिक)

• दत्ताः: given, bestowed
• दत्ताः: Kartā (as predicate to subject) / also ‘given’ qualifying subject
• Type: Participle
• Root: दा (धातु) → दत्त (क्त-प्रत्यय)

• वधूमन्तः: having brides; bride-bearing
• वधूमन्तः: Kartā (qualifier)
• Type: Adjective
• Root: वधू + मन्त (प्रातिपदिक)

• दश: ten
• दश: —
• Type: Numeral
• Root: दशन् (संख्या-प्रातिपदिक)

• रथासः: chariots
• रथासः: Kartā
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• अस्थुः: stood; came to a halt
• अस्थुः: —
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)

• षष्टिः: sixty
• षष्टिः: Kartā
• Type: Numeral
• Root: षष्टि (संख्या-प्रातिपदिक)

• सहस्रम्: a thousand
• सहस्रम्: Karma
• Type: Numeral/Noun
• Root: सहस्र (प्रातिपदिक)

• अनु: after; along; in addition
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• गव्यम्: cattle(-wealth)
• गव्यम्: Karma
• Type: Adjective/Noun
• Root: गव्य (प्रातिपदिक; from गो)

• आगात्: came; arrived
• आगात्: —
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) + आ (उपसर्ग)

• सनत्: from of old; ever
• सनत्: Adhikaraṇa (time) (adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: सनत् (अव्यय/क्रियाविशेषण; from √सन्/सन ‘old, from of old’)

• कक्षीवाँः: Kakṣīvān (the seer)
• कक्षीवाँः: Kartā
• Type: Proper Noun
• Root: कक्षीवत् (ऋषि-नाम; प्रातिपदिक)

• अभिपित्वे: at the feast/drinking (session)
• अभिपित्वे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: अभि + पित्व (प्रातिपदिक; ‘drinking/feast, convivial session’)

• अह्नाम्: of days
• अह्नाम्: Sambandha (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: अहन् (प्रातिपदिक)