Previous Verse
Next Verse

Shloka 58

इन्द्रजित्-वधः

The Slaying of Indrajit

तेनतद्विहतंशस्त्रंवारुणंपरमाद्भुतम् ।।6.91.57।।ततःक्रुद्धोमहातेजाइन्द्रजित्समितिञ्जयः ।आग्नेयंसन्दधेदीप्तं स लोकंसङ्क्षिपन्निव ।।6.91.58।।

tataḥ kruddho mahātejā indrajit samitiñjayaḥ |

āgneyam sandadhe dīptaṃ sa lokaṃ saṅkṣipann iva ||6.91.58||

Da setzte Indrajit — zornig, strahlend und siegreich im Kampf — die lodernde Agni-Waffe in Bewegung, als wolle er die Welt selbst verzehren.

सौरेणwith the solar
सौरेण:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootसौर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुल्लिङ्ग, तृतीया, एकवचन; अस्त्रेण इति विशेषण (solar)
अस्त्रेणby a missile
अस्त्रेण:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अस्त्रम् इति
वीरःhero
वीरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; लक्ष्मणः इति विशेषणार्थे
लक्ष्मणःLakshmana
लक्ष्मणः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पर्यवारयत्repelled/warded off
पर्यवारयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि-आ-वृ (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; causative sense ‘warded off’
अस्त्रम्the missile
अस्त्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
निवारितम्checked/blocked
निवारितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootनि-वारय् (धातु) → निवारित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अस्त्रम् इति विशेषण
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund)
रावणिःRavani (Indrajit)
रावणिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरावणि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (रावणस्य पुत्रः)
क्रोधमूर्छितःstupefied with anger
क्रोधमूर्छितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्रोध + मूर्छित (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (क्रोधेन मूर्छितः), भूतकृदन्त, पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; रावणिः इति विशेषण
आददेtook up
आददे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-दा (धातु)
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
निशितम्sharp
निशितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootनिशित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बाणम् इति विशेषण
बाणम्arrow
बाणम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootबाण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आसुरम्demonic
आसुरम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootआसुर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बाणम् इति विशेषण
शत्रुदारुणम्terrible to enemies
शत्रुदारुणम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootशत्रु + दारुण (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (शत्रूणां दारुणम्/शत्रुं दारुणम्), पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बाणम् इति विशेषण

Then the very wonderful weapon of Varuna was made ineffective by the highly energetic Indrajith's who used glowing fire missiles as if to destroy the whole world.

I
Indrajit
A
Agneyāstra (Agni-weapon)
L
loka (world)

FAQs

The verse warns that anger (krodha) in conflict drives disproportionate violence. Dharma in war (yuddha-dharma) requires restraint and proportionality; wrath that seeks to 'consume the world' signals adharma-like excess.

In the Lakshmaṇa–Indrajit battle, after earlier weapons are checked, Indrajit escalates by deploying a blazing fire-missile (Agneyāstra).

By contrast (implicitly), the virtue highlighted is self-control: the narrative frames Indrajit’s rage as a dangerous lapse, setting up the need for disciplined, dharmic counteraction.